YEKA’da 6 bin MW’ı aşkın kapasite tahsisi

Abdullah Paçal – İstanbul

Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının artırılması amacıyla başlanan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) modeli rüzgar ve güneşte tüm hızıyla devam ediyor.

YEKA modeli kapsamında güneş ve rüzgar enerjisinde bugüne kadar 6 bin 20 megavat kurulu güce sahip kapasite tahsisi yapıldı.

“HER YIL 8 İLA 10 BİN MEGAVAT GÜNEŞ VE RÜZGAR PROJESİ HAYATA GEÇİRİLMELİ”

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Bakanlığının bütçe görüşmelerinde soruları yanıtladı.

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve iklimle alakalı hedeflerine ulaşması için yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının ekonomiye kazandırılması çalışmalarına devam edileceği bilgisini paylaştı.

Bu yıl güneşten ve rüzgardan üretilen elektrikle 11 milyar dolarlık doğal gazın ikame edildiğini bildiren Bayraktar, Türkiye’nin her yıl 8 ila 10 bin megavat güneş ve rüzgar projesini hayata geçirmesi gerektiğini söyledi.

Bayraktar, “Bu sene 8 bin 500 megavatın üzerinde yeni kurulu gücü, Avrupa’da belki birkaç küçük ülkenin toplam kurulu gücü kadar gücü sistemimize katmış olacağız. 10 yıl içerisinde 80 milyar dolarlık bir yatırımla güneş ve rüzgar yatırımlarını yapacağız. İletim, dağıtım ve şebekeye yatırım yapmanız gerekiyor. Bu amaçla, 14-15 bin kilometrelik HV-DC hatla, yine 14-15 bin kilometreyi bulacak AC hatlarımızla yaklaşık 30 milyar dolarlık bir yatırımı da önümüzdeki 10 yılda yapacağız. İkili anlaşmalarla yabancı yatırımcılarla daha ucuza enerji için anlaşmalar yapacağız” ifadelerini kullandı.

2035’E KADAR HER YIL EN AZ 2 BİN MEGAVATLIK YEKA İHALESİ

Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının artırılması amacıyla 2035’e kadar her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA ihalesi yapılmaya devam edilecek.

Bu yıl başında YEKA Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) 2024 yarışmaları sonucunda 3 şehirdeki 5 YEKA’da toplam bin 200 megavat gücündeki bağlantı kapasitesinin tahsisi gerçekleştirilmişti. YEKA Güneş Enerjisi Santrali (GES) 2024 yarışmaları kapsamında, 6 ayrı alanda toplam 800 megavat kapasite tahsis edilen projelerin sözleşmeleri de bu yıl imzalandı.

Yeni YEKA GES 2025 başvuruları 18 Kasım’da alındı. YEKA RES 2025 başvuruları ise 2 Aralık’ta alınacak.

BÜYÜYEN EKONOMİYE PARALEL ARTAN ELEKTRİK TALEBİNE YEKA FORMÜLÜ

Türkiye’de 2000-2024 arasında yıllık ortalama elektrik enerjisi talep artışı, büyüyen ekonomiye paralel yüzde 4,3 olarak gerçekleşti.

Hızla artan enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla yerli enerji kaynaklarının kullanımıyla yeni teknolojilerin üretim portföyüne kazandırılması önem kazandı.

Bu amaçla ekim 2016’da Resmi Gazete’de YEKA Yönetmeliği yayımlandı ve söz konusu yönetmelikle yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesinde yeni bir yatırım modeli hayata geçti.

HEDEF 120 BİN MEGAVATLIK KURULU GÜÇ

O tarihten itibaren yapılan yarışmalarla, 3 bin 170 megavatını güneş enerjisi, 2 bin 850 megavatı da rüzgar enerjisine dayalı olmak üzere 6 bin 20 megavat kurulu güce sahip tesis için kapasite tahsisi yapıldı.

Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele ve enerjide arz güvenliğini sağlama noktasında, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimine büyük iş düşüyor. Bu anlamda oluşturulan 2035 Yol Haritası’na göre, bu dönemde rüzgar ve güneşte 120 bin megavatlık kurulu güce ulaşılması hedefleniyor.

ŞEBEKE ALTYAPISI GÜÇLENDİRİLECEK

Artan hedefler ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kesintili üretiminin yarattığı dengesizliği önlemek amacıyla da şebeke altyapısının güçlendirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda mevcut 76 bin kilometre iletim ve 1,5 milyon kilometre dağıtım hattından oluşan şebekeyi artan yenilenebilir enerji kapasitesine hazırlamak amacıyla 2035’e kadar yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırıma ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca, 25 bin kilometre yeni yüksek gerilim hattı ve trafo merkezleri devreye alınacak.

YENİLENEBİLİRİN PAYI BÜYÜYOR

Türkiye’nin elektrik kurulu gücü eylül ayında 121 bin 418 megavata ulaştı. Kurulu güçteki artış sürerken yenilenebilir enerji kaynaklarının payı da yükselmeye devam etti. Toplam kurulu gücün yüzde 61,6’sına denk gelen 74 bin 746 megavatlık bölümünü yenilenebilir enerji santralleri oluşturdu.

Rüzgar ve güneş enerjisindeki büyüme dikkat çekici seviyeye çıktı. Bu iki kaynağın toplam kurulu gücü 38 bin 363 megavata ulaşarak toplam kurulu gücün yüzde 31,6’sını meydana getirdi. Sadece güneş enerjisinin payı ise yüzde 19,9 seviyesinde gerçekleşti. Böylece toplam kurulu gücün yaklaşık beşte biri güneşten sağlanmış oldu.

YERLİ KAYNAKLARIN PAYI YÜZDE 71

Eylül sonu itibarıyla yerli kaynakların toplam kurulu güç içindeki payı yüzde 71 ile rekor düzeye çıktı. Buna göre 86 bin 219 megavatlık kurulu güç, yerli kaynaklara dayalı santrallerden oluştu.

Türkiye’deki tüm hanelerin yıllık elektrik tüketiminin yalnızca rüzgar ve güneş santrallerinden üretilen elektrikle karşılanabilecek seviyeye gelmesi, enerji dönüşümünde kaydedilen ilerlemeyi ortaya koydu. Yenilenebilir enerjide 2002’de yaklaşık 12 bin megavat olan kapasite, bugün 75 bin megavata yaklaşmış durumda. Bu güçlü büyüme sayesinde Türkiye, yenilenebilir enerji kurulu gücünde dünyada 11’inci, Avrupa’da ise 5’inci sıraya yerleşti.

“YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINI EKONOMİMİZE KATMAMIZ LAZIM”

Ayrıca Bakan Bayraktar, Enerji Uzmanları Derneği bünyesinde kurulan ve faaliyetlerini EPDK çatısı altında sürdüren Enerji, Paylaşım, İlham ve X-EPIX’in “Enerji, Vizyon ve Bir Portre” temalı söyleşisinde yenilenebilir enerji ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

Bakan Bayraktar, enerjide bir “Türk Yolu” modeli geliştirdiklerini belirterek, şu açıklamaları yaptı:

“Bu modelin içerisinde yenilenebilir enerji var. Yenilenebilir enerji kaynaklarını maksimum düzeyde ekonomimize katmamız lazım. Enerjisini verimli kullanan bir Türkiye var. Enerjimizi verimli kullanmamız lazım. Petrol ve doğal gazını arayan, bulan, üreten bir Türkiye var. Bunu hem Türkiye’de hem de yurt dışında yapan bir Türkiye var. Nükleeri mutlaka enerjisine katmış bir Türkiye olmamız gerekiyor. Madenlerini de katma değerli bir şekilde ekonomisine katan bir Türkiye var, vizyonumuz budur.”