TUCBS ile enerji altyapısında yeni dönem başladı

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından 1 Ocak 2025 itibarıyla e-Devlet Kapısı ile kamu kuruluşlarının kullanımına sunulan Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu (TUCBS) e-Devlet’e entegre edilerek vatandaşların da kullanımına açıldı. Vatandaşlar, e-Devlet kullanıcı bilgileriyle “www.tucbs.gov.tr” ve “turkiye.gov.tr” internet adreslerinden Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’na giriş yaparak hizmetten yararlanabiliyor.

Platform aracılığıyla, vatandaşlar, akademisyenler, özel sektör ve kurumlar, kamuya ait coğrafi verilere e-Devlet’ten hızlı ve güvenli şekilde erişim sağlayabilmesi amaçlanıyor. Ayrıca vatandaşlar, Coğrafi Veri Talep Portalı ile 630 coğrafi veri katmanı üzerinden ihtiyaç duydukları tüm coğrafi verilere kolayca ulaşabilecek.

KİM, HANGİ VERİYİ, HANGİ SEVİYEDE GÖREBİLİR?

Coğrafi Veri Paylaşım Matrisleri veri sahibi kurum tarafından oluşturularak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’nu kullanan kullanıcıların yetki düzeyine göre erişime açılıyor. Kimin hangi veriye ulaşabileceğini veri sahibi kurum belirleyip denetliyor. Böylece stratejik verilerin güvenliği sağlanıyor.

Kurumlar tarafından Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’na eklenen veriler, belirlenmiş standartlara uygun olup olmadığı sistem tarafından otomatik olarak kontrol ediliyor. Böylece vatandaşlar bu platform üzerinden doğru, güncel ve güvenilir veriye kolayca ulaşabiliyor.

ENERJİ SEKTÖRÜNE DİJİTAL DESTEK

Platform enerji sektörüne yönelik de önemli verileri içerisinde barındırıyor. Enerji altyapısının planlanmasından kesinti analizlerine, afet anlarında kritik tesislerin tespitinden yenilenebilir enerji potansiyelinin değerlendirilmesine kadar birçok süreç artık tek bir dijital platform üzerinden yürütülebiliyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geliştirilen TUCBS, enerji sektöründe faaliyet gösteren kurum ve şirketlere veriye dayalı, hızlı ve güvenli bir karar destek altyapısı sunuyor.

Ulusal veri standardı ile çalışan platform, elektrik iletim hatlarından doğal gaz altyapısına, yenilenebilir enerji alanlarından acil durum senaryolarına kadar çok sayıda coğrafi veri katmanını tek çatı altında birleştiriyor. Böylece enerji sektöründeki dijital dönüşüme coğrafi bilgi altyapısıyla güçlü bir katkı sağlanıyor.

Sistem; harita görüntüleme, metaveri yönetimi, veri talep/ paylaşım portalları ve coğrafi veri sözlüğü gibi bileşenlerle entegre çalışıyor. Sistemin enerji sektöründe faaliyet gösteren oyunculara da katkılar sunması bekleniyor.

Enerji sektöründe hem operasyonel hem stratejik düzeyde veriye dayalı kararların desteklenmesi için TUCBS güçlü bir temel oluşturuyor. Özellikle şebeke yönetimi, yenilenebilir enerji yatırımları ve acil durum planlamasında platformun veri tabanlı yaklaşımının önümüzdeki dönemde kritiklik kazanması bekleniyor.

Enerji Altyapı Haritalama ve Analiz

Elektrik iletim hatları, doğal gaz boru hatları, yenilenebilir enerji santralleri gibi kritik altyapılar coğrafi katmanlar aracılığıyla modelleniyor. Bu veriler e Devlet üzerinden güvenli ve standartlı olarak paylaşılabiliyor.

Enerji Dağıtım Şirketleri için CBS Uygulamaları

Enerji dağıtım sektörü adına geliştirilen yerli CBS yazılımları, şebeke verilerini TUCBS standartlarına uygun şekilde entegre edebiliyor. Bu sayede SCADA DMS sistemleri, çağrı merkezi yönetimi ve kesinti analizleri gibi operasyonel süreçlerde ulusal veri standardı sağlanıyor.

Afet ve Acil Durumlarda Enerji Güvenliği

TUCBS’nin afet acil durum katmanları, elektrik kesintileri ya da doğal afet senaryolarında kritik altyapının hızlı tespitini kolaylaştırarak enerji arz güvenliğine katkı sağlıyor.

Yenilenebilir Enerji Planlaması & Çevresel Etki Analizi

Rüzgâr, güneş ve hidroelektrik kaynakların potansiyeli coğrafi analiz araçlarıyla incelenebiliyor. Ayrıca yeni YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları) ihaleleri ve çevresel etki değerlendirmeleri platform üzerinden harita ile desteklenebiliyor.

Kurumlar Arası İş Birliği ve Stratejik Eylemler

“TUCBS 2024–2030 Ulusal Coğrafi Bilgi Stratejisi ve Eylem Planı” kapsamında, coğrafi veriye dayalı enerji projelerinin kamu, özel sektör ve akademi iş birlikleriyle planlanması öngörülüyor. AI/XR/VR gibi teknolojik çözümlerle enerji altyapı analizlerinin dijitalleştirilmesi hedefleniyor.