Rüzgar ve güneşte kapasite hedefi: 120 bin megavat

Abdullah Paçal – İstanbul

Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) tarafından organize edilen Türkiye’nin en büyük ve en kapsamlı rüzgar enerjisi organizasyonu olan Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi (TÜREK), bu yıl 4-5 Eylül’de İzmir’de düzenlendi. TÜREK ile birlikte Türkiye-Azerbaycan 4. Enerji Forumu da düzenlendi. Forumda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov yer aldı. Enerji Forumu, iki ülkenin enerji alanındaki stratejik iş birliğini derinleştirmeyi hedefledi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov’un katılımıyla gerçekleştirilen forumda, yenilenebilir enerji projeleri, doğal gaz ve petrol sahaları, elektrik iletim altyapısı ve enerji verimliliği gibi alanlarda detaylı değerlendirmeler yapıldı.

Kongrenin açılışında konuşan Bakan Bayraktar, 2002 yılında neredeyse sıfır olan rüzgar ve güneşteki kurulu gücün bugün 37 bin megavatı aştığını ve bu iki kaynağın kurulu güç içindeki payının yüzde 31’e çıktığını belirtti.

2035 HEDEFİ: 120 BİN MEGAVAT

Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen yıl Bakü’de düzenlenen COP 29’da Yenilenebilir Enerjide 2035 Yol Haritası’nı dünya kamuoyu ile paylaştığını hatırlatarak 2035 yılına kadar rüzgar ve güneşte 120 bin megavatlık kurulu güce ulaşacaklarını dile getirdi. Bu kapsamda her yıl 2 bin megavatlık yarışma yapacaklarını kaydeden Bayraktar, 2024 RES ve GES yarışmalarına aralarında uluslararası yatırımcıların da olduğu çok sayıda firmanın ilgi gösterdiğini söyledi.

TOPLAM 15 YARIŞMA

Bakan Bayraktar, daha sonra YEKA RES-2025 ve YEKA GES-2025 yarışmalarıyla ilgili şu bilgileri verdi:

“Kasım ve aralık ayında bin 150 MW rüzgar ve 850 MW güneş olmak üzere toplam 2 bin MW’lık kapasite tahsisi için yarışma yapacağız. Rüzgar enerjisine dayalı santraller; Sivas, Balıkesir, Aydın, Denizli ve Kütahya’da kurulacak. Büyüklükleri 110 MW ila 500 MW arasında değişecek toplam 6 proje olacak. Güneşte ise Elazığ, Kahramanmaraş, Erzurum, Bolu, Eskişehir, Mardin ve Van’da büyüklükleri 40 MW ila 260 MW arasında değişen YEKA GES için 9 yarışma düzenleyeceğiz.

İLK YÜZER GES

Bakan Bayraktar, daha sonra YEKA RES-2025 ve YEKA GES-2025 yarışmalarıyla ilgili şu bilgileri verdi:

“Kasım ve aralık ayında bin 150 MW rüzgar ve 850 MW güneş olmak üzere toplam 2 bin MW’lık kapasite tahsisi için yarışma yapacağız. Rüzgar enerjisine dayalı santraller; Sivas, Balıkesir, Aydın, Denizli ve Kütahya’da kurulacak. Büyüklükleri 110 MW ila 500 MW arasında değişecek toplam 6 proje olacak. Güneşte ise Elazığ, Kahramanmaraş, Erzurum, Bolu, Eskişehir, Mardin ve Van’da büyüklükleri 40 MW ila 260 MW arasında değişen YEKA GES için 9 yarışma düzenleyeceğiz.

İLK YÜZER GES

Geçen yıl Kıyı Kanunu’nda yapılan değişiklikle denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerde yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilmesinin önü açılmıştı. Bu kapsamdaki ilk yüzer güneş santrali için de ihalemizi yapacağız. Manisa’da bulunan Demirköprü HES rezervuar alanında yüzer GES kurulumu amacıyla 35 MW büyüklüğünde bir kapasiteyi tahsis edeceğiz.

TAVAN FİYAT BELİRLENDİ

Yarışma başvurularında birim elektrik enerjisi alım fiyatı için teklif edilebilecek tavan fiyat 5,50 euro-cent/kWh olacak. Rüzgar enerjisine dayalı yarışmalar için 3,50 euro-cent/kWh, güneş enerjisine dayalı yarışmalar için 3,25 euro-cent/kWh’e kadar açık eksiltme yöntemi uygulayacağız. Taban fiyata ulaşılması durumunda minimum 10 bin euro/MW başlangıç bedeli üzerinden katkı payı artırılması yöntemiyle yarışmalara devam edeceğiz.

Green Power ekibi olarak yakından takip ettiğimiz organizasyonda Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Başkanı İbrahim Erden, Eksim Enerji İşletmeleri Direktörü Cenk Öztürk, YEO Teknolojileri İş Geliştirme ve Satış Bölümü Üst Yöneticisi Barış Esen, CALL Energy CEO’su Sacit Akbaş, gazetemize özel açıklamalarda bulundu.

YERLİLİK ŞARTI

“YEKA-RES yarışmalarında serbest piyasada satış süresini 72 ay, YEKA-GES yarışmalarında ise 60 ay olarak belirledik. Serbest piyasada satış süresinin tamamlanmasının ardından 20 yıl süreyle ihale bedeli üzerinden alım garantisi olacak. Ayrıca kullanılacak aksamlarda daha önceden olduğu gibi asgari yerlilik oranını arayacağız.”

TÜREB Başkanı İbrahim Erden

‘İZMİR RÜZGAR YATIRIMLARININ BAŞKENTİ’

TÜREK 2025 hakkında ne düşünüyorsunuz?

TÜREK İzmir’de bu sene ve önemli bir etkinlikle beraber. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’nun dördüncüsü düzenleniyor İzmir’de. Türkiye Rüzgar Enerji Kongresi de İzmir’de. İzmir’in tabii çok önemli bir niteliği var. İzmir, Türkiye’de rüzgar sanayisinin ve rüzgar yatırımlarının başkenti dediğimiz bir şehir ve çok büyük rüzgar yatırımları var, çok büyük fabrika yatırımları var. Bunlarla ilgili istişarelerde bulunmak ve burada yaşanan sorunlara, ülkede yaşanan sorunlara, rüzgar sektöründe yaşanan sorunlara ev sahipliği yapabilecek kapasitede buna imkan sağlayacak bir şehir. Biz de bu fırsatı değerlendiriyoruz.

“ÜLKE ÇIKARLARINI HER ZAMAN ÖNDE TUTMAYA ÇALIŞIYORUZ”

Türkiye’de rüzgar enerjisi sektöründe neler oluyor?

Türkiye’de rüzgar enerjisi sektörü aslında aile gibi bir sektör. Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği adı, belki gerçekten vücut buluyor. Rüzgar birliği, sektörün içerisinde de gerçekten var. Beraber hareket etmeye çalışan, hem çıkarlarını hem ülke faydalarını beraberce takip etmeye çalışan bir birlik bir sektör burada. Bu ekosistem de böyle bir sistem. Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği’nin içerisinde sanayiciler, yatırımcılar, bankalar, mühendislik şirketleri, taahhüt şirketleri ve bazı kamu temsilcilerimiz var.

Biz ülke çıkarlarını her zaman ön planda tutmaya çalışan temiz enerjiyi ve Türkiye’nin çok büyük potansiyeli olan rüzgarı değerlendirmeye çalışan bir yatırımcı grubunu temsil ediyoruz. Bir sanayici, bir banka grubunu finansal kurumları temsil ediyoruz. Bunlarla da beraber hareket etmeye çalışıyoruz, inşallah olumlu işleri yapmamıza vesile oluyordur.

Eksim Enerji İşletmeleri Direktörü Cenk Öztürk

‘TÜREK EN ÖNEMLİ KONFERANSLARDAN BİR TANESİ’

TÜREK 2025, rüzgar enerjisi sektörüne nasıl katkı sağlar?

Öncelikle böyle bir organizasyonda bizlerle birlikte olduğunuz için teşekkürlerimizi ifade ederek başlamak isterim. TÜREK, rüzgar endüstrisi için, yenilenebilir enerji endüstrisi ve rüzgar endüstrisi için en önemli konferanslardan bir tanesi, hatta en önemlisi diyebiliriz. Burada iş dünyası bir araya geliyor. Bakanlığımızla iş dünyasının bir araya gelmesiyle birlikte gündemlerimiz, konularımız, sorunlarımızı ele alınıyor. Sektörün gelişimiyle ilgili olarak neler yapılabileceğine dair istişarelere imkan sağlanan ortamlar oluşuyor. Bu yüzden sektörümüz için çok kıymetli bir organizasyon. Azerbaycan-Türkiye iş forumu ile birlikte bu sene gerçekleştirilmiş olması da ayrı bir önem ifade ediyor. Çünkü artık Türkiye’de yatırımcılar olarak bizler, global ölçekte yatırım arayışlarında olan hem ülkemizin diğer ülkelerle özellikle de Azerbaycan ile birlikte oluşturacağı iş birliklerine iş ortaklıklarına da ilgi duyan yatırımcılarız.

Bu çerçevede bizlerin networkünün oluşması adına aynı zamanda da fırsatların bir arada görüşülebilmesi adına da çok güzel bir iş birliği ortamı oluşturduğunu memnuniyetle ifade etmek isterim. Katılımcıların çok üst düzey devlet yetkilileri olması, zaten bu konferansa gösterilen ilgiyi ve önemi de zaten ortaya koymaktadır.

Beklentilerimiz bu manada geleceğe yönelik olarak yüksektir. Umarım Azerbaycan ile birlikte Türkiyeli yatırımcılar olarak çok güzel iş birlikleri ilerleyen dönemde hayata geçecektir. Aslında çok dinamik bir sektörümüz var. Yatırımcılar olarak biz sürekli yatırım iştahı olan durumda ve pozisyondayız.

Ve mevcut yatırımlarımızı, portföylerimizi de hayata bir an önce geçirmek istiyoruz. Tabii bu kapsamda karşımıza çıkan bazı regülatif süreçler olabiliyor. Bu süreçlerden kaynaklı olarak bazı durumlar uzayabiliyor. Tabii bu ortamlar, bizlerin bunları konuşması adına sıkıntılarımızı dile getirmek ve süreçlerin daha pozitif yönde bir ivme kazanması manasında çok büyük katkılar sağlıyor.

Çünkü devlet nazarında da çok bu konularla alakalı ilgiyi görüyorsunuz katılımcılar olarak. Burada bu kadar önemli insanın bir arada olması, sektörün gelişimi adına daha hızlı olarak yatırımların hayata geçirebilmesi manasında size ciddi şekilde karşınızda muhatapların olduğu bir ortam sağlıyor.

Bu yüzden burada bunun olumlu faydalarını hep birlikte göreceğimizi düşünüyorum. İlaveten sektör, tabii sadece yatırımcılardan oluşmuyor. Sektöre hizmet veren üçüncü taraf birçok firma da var. Bu konferansla birlikte bu firmalar da bizlerle yani yatırımcılarla bir araya gelme fırsatına ve imkanına kavuşmuş oluyor.

Biz burada üçüncü taraf firmalarla birlikte, birçok noktada bize katkı sağlayan ve yeni teknolojilerle birlikte kendilerini geliştirdikleri ürünleri de burada tanıma imkanına sahip oluyoruz. Bu manada sektörü bütünleştiren, bir araya getiren aslında kenetleyen bir organizasyonda bugün hep birlikteyiz diyebilirim.

“BÜYÜK ÖLÇEKTE SOMUTLAŞTIRILMIŞ PROJELERLE GÖRDÜĞÜMÜZ BİR YIL OLDU”

Eksim için 2025 nasıl geçiyor?

Biz Eksim Enerji olarak yaklaşık 2 bin 850 megavat enerji portföyüne sahip bir firmayız. Bu portföyümüzün şu an bir kısmını hayata geçirmiş vaziyetteyiz. Yaklaşık bin megavatlık bir kurulu güce sahip olduğumuzu Türkiye içinde ve Türkiye dışındaki yatırımlarımızla mutlu bir şekilde ifade ediyoruz.

En kısa zamanda 2 bin 850 megavatlık portföyümüzün tamamını hayata geçirip yeni portföyler şirketimize kazandırarak global bir şirket, global bir enerji oyuncusu olmayı arzuluyoruz. Şu anda halihazırda rüzgar olarak Türkiye’de yaklaşık 570 megavatlık bir kurulu güce sahibiz. İlaveten tek lokasyonda 190 megavatlık bir güneş enerjisi santraline sahibiz.

İlaveten Türkiye’de bir tane hidroelektrik santralimiz var; 63 megavat ve Gürcistan’da da yaklaşık 100 megavatlık iki tane hidroelektrik santralimizle de toplam 163 megavatlık bir hidroenerji portföyüne sahip bir şirketiz.

Yurt dışında özellikle Gürcistan ve Ukrayna’da şu an yeni portföyler katarak bünyemize onları da bir an önce kurulu hale getirip işletmeye alma hedefiyle çok yoğun bir şekilde çalışıyoruz. 2025 yılı Eksim Enerji özelinde bizim için yeni portföyleri işletmeye alma dönemimizin çok yoğun olduğu bir yıl oldu.

Mevcut santrallerimizden Geyve Rüzgar Enerjisi Santrali’mizi toplamda 150 megavatlık büyük bir kapasiteye ulaştırdık. Aynı zamanda Silivri Rüzgar Enerjisi Santrali’mizde extension’larımız devam ediyor. Demin de belirttiğim gibi Viranşehir’de kurduğumuz 10 megavatlık güneş enerjisi santralimizi bu yıl içerisinde hayata geçirmiş ve işletmeyi almış olduk.

Tabii haricen iki tane de Türkiye içerisinde farklı noktada aynı anda devam eden rüzgar enerji inşaat projelerimiz mevcut. Bu yıl, Ukrayna’da da savaş öncesi başladığımız bir projemizi tekrardan park ettiğimiz noktadan inşaat sürecine başladığımız ve yıl bitmeden de işletmeye alacağımız almayı hedeflediğimiz bir sene oldu. Yani 2025 yılı, bizim için hem işletmeler hem de yeni yatırımlar ekseninde Eksim Enerji olarak dolu dolu geçen, bizim de ülkemize katkımızı fiziki olarak da büyük ölçekte somutlaştırılmış projelerle gördüğümüz bir yıl oldu.

YEO Teknolojileri İş Geliştirme ve Satış Bölümü Üst Yöneticisi Barış Esen

‘İKİ BİN MEGAVATLIK YENİ KAPASİTE TAHSİSİNİN DUYURULMASI SON DERECE DEĞERLİ’

TÜREK’in rüzgar enerjisi sektörüne katkıları neler?

Bu yıl 14’üncüsünü düzenlediğimiz Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi, kamu ve özel sektörden en üst düzey yöneticiler paydaşlarla birlikte gerçekleştiriliyor. Türkiye-Azerbaycan Enerji Kongresi ile birlikte birleşmesi bu anlamda gücümüze güç kattı. Aynı zamanda kongrede de geçen sene olduğu gibi YEKA yarışmalarıyla ilgili açıklama yapılması, rüzgar ve güneşte toplamda iki bin megavatlık yeni kapasite tahsisinin duyurulması son derece değerli ve önemli.

Kongrede paydaşlarla son derece değerli ve önemli birliktelikler kurduk, sohbetler ettik. Kongrenin özel sektöre ve kamuya faydalı olmasını diliyorum.

“166 MEGAVATLIK RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ İÇİN SÖZLEŞMELER İMZALADIK”

YEO için 2025 nasıl geçiyor? 2026 planlarınız neler?

Dünya Rüzgar Enerjisi Kurulu gücü 2023 sonunda psikolojik sınır olan bir teravat gücü geçmişti. Geçtiğimiz yılda bin 136 gigavata ulaştı. Avrupa, 285 gigavat gibi muazzam bir güce ulaştı. AB 27 ülkelerine baktığımızda şu anda üretilen elektrik enerjisinin yüzde 19’u rüzgardan karşılanıyor. Almanya, İrlanda, Danimarka gibi ülkelere baktığımızda bu oran yüzde 30 ile başlayıp yüzde 50’leri geçmiş vaziyette. Ülkemizde toplam kurulu güç olarak 120 gigavata ulaştık. Bunun 13 bin 700 megavatı rüzgar enerjisinden oluşuyor. Gelecek hedeflerimiz çok yüksek. 2035’te güneş ve rüzgar toplam 120 gigavatı hedefliyoruz. YEO Teknoloji olarak da bu enerji dönüşümünün net sıfır hedeflerinin merkezinde dijitalizasyon, otomasyon, karbonsuzlaşma ve dekarbonizasyon içerisinde bir güç olarak çalışmaya devam ediyoruz. Şu anda rüzgar enerjisinde ve enerji depolama teknolojilerinde birçok projede görev alıyoruz. Kongrede de iki farklı proje için toplamda 166 megavatlık rüzgar enerji santralleri için sözleşmeler imzaladık. Enerji depolama teknolojilerinde şu anda Azerbaycan için 500 megavatsaatlik bir enerji depolama tesisinin kurulumunu gerçekleştiriyoruz. Önümüzdeki dönemde de yeni projelere başlamayı hedefliyoruz.

CALL Energy CEO’su Sacit Akbaş

‘RÜZGAR SEKTÖRÜ SADECE TÜRKİYE SINIRLARI İÇERİSİNDE OLAN BİR SEKTÖR DEĞİL’

TÜREK’in rüzgar enerjisi sektörüne katkıları neler?

Türkiye rüzgar enerjisi sektörü, artık sadece Türkiye sınırları içerisinde olan bir sektör değil. Hem tedarik açısından hem yatırım açısından artık Türkiye’nin sınırlarının dışına çıkmış bir sektör. Şu anda biliyorsunuz bugün WindEurope’un CEO’su sevgili Giles Dickson da buradaydı.

Giles’ın vermiş olduğu bilgiler aslında Türkiye’nin, Avrupa’nın ne kadar önemli bir partneri olduğunu gösteriyordu. Burada temel konumuz; bütün sektörümüz yurt dışına açılmak için, uluslararası hale gelmek için hazır ve aslında bunu hayata geçirmiş vaziyette. Türkiye-Azerbaycan Forumu’nu da bunun bir yansıması olarak görüyorum.

Sadece Türkiye içerisindeki enerji yatırımları değil, dost ve kardeş Azerbaycan ile beraber bütün Kafkaslarda, oradan tutup bütün Balkanlara ve daha gelişmiş olarak daha Avrupa ve uzak coğrafyalara da artık yatırım yapabilen, buralara ihracat yapan bir sektör haline geldik. Bu açıdan çok kıymetli buluyorum ve bunların artarak devam edeceğini düşünüyorum.

“YURT DIŞI PAZARI ÇOK DAHA HAREKETLİ GEÇTİ BİZİM İÇİN”

2025 yılı CALL Energy için nasıl geçti? 2026 hedefleriniz neler?

2025 yılında resmi olarak kurulduk ama aslında bu enerji YEO’nun enerji yatırımları şirketinin bir dönüşümü olarak hayata geçti. YEO’nun enerji yatırımları daha önceki yıllara dayanıyor. 2020’li yılların başında hayata geçmiş bir organizasyon. Bugün itibarıyla Türkiye’de zaten depolamalı GES portföyünden almış olduğumuz bir portföyümüz vardı. Onların izin süreçlerini çok hızlı bir şekilde devam ettirdik. 38 megavatlık bir hidroelektrik santral vardı ve onun ön lisansını aldık 2025 yılında. Bu da bizim için çok önemli bir haberdi. Aslında baktığınız zaman hem depolamalı GES’lerde hem de hidro tarafında ön lisanslardaki izin süreçlerinin devamı olarak geçti diyebiliriz.

Yurt dışı pazarı ise çok daha hareketli geçti bizim için. Romanya’da halihazırda 25 megavat olan işletmede kapasitemizi bir projemizi daha devreye alarak 45 megavata çıkardık. Şu anda inşaatı devam eden bir projemizle beraber yıl sonunda 110 megavata ulaşmayı planlıyoruz. Aynı zamanda Norveçli Scatek firması ve Çinli SEP firmasıyla yapmış olduğumuz ortaklıklarla 400 megavat civarında da inşaatı devam eden santralimiz var Romanya’da. Baktığımız zaman 2026 veya en kötü ihtimalle 2027 ortasına kadar orada beş yüz megavatlık işletmedeki portföye ulaşmayı planlıyoruz.

Diğer yandan İtalya’da yatırımlarımız devam ediyor. Bulgaristan’da halihazırda geliştirmesini devam ettirdiğimiz projeler var. 1 Temmuz’da lansmanımızı yaptığımızda 2030 yılına kadar bin megavat işletmede santral kurulu güce ulaşmayı hedefliyorduk. Bazen hedefler ulaşılamaz gibi görünüyor ama zannedersem biz bu hedefe çok daha öncesinde ulaşacağız. Bu da 2025 yılında bunun bir habercisi oldu bizim için. Bu açıdan çok mutluyuz.