APED: Akaryakıtta arz sıkışıklığı sahada derinleşiyor

Anadolu Petrolleri Platformu (APED), akaryakıt sektöründe son dönemde yaşanan arz sıkışıklığına ilişkin ön değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı. Küresel jeopolitik gelişmeler, tedarik zincirindeki aksaklıklar ve işlenmiş petrol ürünlerine yönelik uluslararası kısıtlamaların Türkiye’deki akaryakıt piyasasını doğrudan etkilediğine dikkat çeken platform, sahadan gelen verilerin ürün temininde yaşanan sorunların giderek arttığını gösterdiğini bildirdi.

Akaryakıt arzındaki sıkışıklığın nedenleri sıralandı

APED’in değerlendirmesine göre, bugün itibarıyla akaryakıt sektörüne en güçlü şekilde yansıyan sorun ürün arzındaki sıkışıklık olarak öne çıkıyor. Küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gelişmeler, tedarik zincirindeki aksaklıklar, Rusya’nın işlenmiş petrol ürünleri ihracatına getirdiği kısıtlamalar ve rafinerilere yönelik devam eden saldırılar, bu sürecin temel nedenleri arasında gösterildi.

Platform, Türkiye’de faaliyet gösteren beş rafinerinin özellikle motorin tüketimini tek başına karşılayabilecek kapasitede olmadığını belirterek, işlenmiş petrol ürünleri ithalatının piyasanın sürdürülebilirliği açısından zorunlu olduğunu vurguladı.

Alternatif tedarik kaynakları sınırlı

Değerlendirmede, Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında uygulanan yakıt kalite ve teknik spesifikasyonları nedeniyle ithalatın yalnızca belirli standartları sağlayan pazarlardan yapılabildiği, bunun da alternatif tedarik kaynaklarını önemli ölçüde sınırlandırdığı ifade edildi.

Dış satışlarda ciddi kısıtlama yaşanıyor

APED’in sahadan topladığı verilere göre, dağıtım şirketlerinin önemli bir bölümü ürünlerini yalnızca kanopi altı satışlar için tahsisli olarak temin edebilirken, dış satışların büyük ölçüde durdurulduğu veya yüksek maliyetlerle sınırlı miktarlarda gerçekleştirilebildiği belirtildi.

Özellikle kendi ithalat imkânı bulunmayan ve ticari alımlarla faaliyetlerini sürdüren dağıtım şirketlerinin, bayilerinin ihtiyaç duyduğu ürünü temin etmekte ciddi güçlük yaşadığına dikkat çekildi.

Tarım sektörü ilk etkilenen alanlardan biri oldu

Yaz sezonu ve hasat döneminin etkisiyle motorin talebinin arttığına işaret edilen açıklamada, birçok bayinin çiftçilerin ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı, bazı bölgelerde ise ürün temin edilemediğine ilişkin bilgilerin APED’e ulaştığı aktarıldı.

Mevcut tablonun devam etmesi halinde yalnızca akaryakıt sektörünün değil, tarımsal üretim, lojistik ve diğer kritik sektörlerin de kısa vadede olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulunuldu.

“İlave tedbirler değerlendirilmeli”

Devletin ilgili kurumları tarafından gerekli tedbirlerin alındığının bilindiği belirtilen değerlendirmede, sahadan gelen verilerin arz sıkışıklığının beklenenden daha hızlı derinleştiğine işaret ettiği ifade edildi. Bu nedenle mevcut sürecin yakından takip edilmesi ve ilave önlemlerin değerlendirilmesinin sektör açısından önem taşıdığı kaydedildi.

Rapor kamu kurumlarına sunulacak

APED, sahadan topladığı güncel veriler ve sektör temsilcilerinden gelen geri bildirimler doğrultusunda kapsamlı bir değerlendirme raporu hazırladığını da açıkladı.

Hazırlanacak raporun başta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) olmak üzere ilgili kamu kurumlarına sunulacağı belirtilirken, piyasanın mevcut durumu, sahada yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerinin somut verilerle yetkili makamlara aktarılacağı ifade edildi.

Açıklamanın sonunda APED, temel hedeflerinin piyasanın sağlıklı işlemesine katkı sağlamak, arz güvenliğinin korunmasını desteklemek ve sektörün tüm paydaşlarının sürdürülebilir şekilde faaliyetlerini sürdürebilmesi için sahadaki doğru bilgileri kamu otoriteleriyle zamanında paylaşmak olduğunu vurguladı.