Ulaştırma yatırımları verimliliği artırarak yakıt tasarrufuna katkı sağladı

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı sonrası yaptığı açıklamalarda ulaştırma altyapısında son 24 yılda kaydedilen gelişmeleri değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ulaştırma alanında hayata geçirilen yatırımların ekonomik ve sosyal etkilerine dikkat çekti.

Türkiye’de 2002 yılında 8,5 milyon olan araç sayısının bugün 33,6 milyonu aştığını belirten Erdoğan, buna rağmen şehirlerarası ortalama seyahat hızının saatte 40 kilometreden yaklaşık 90 kilometreye yükseldiğini söyledi.

Bölünmüş yol yatırımları sayesinde trafik güvenliğinin artırıldığını ifade eden Erdoğan, otoyol uzunluğunun 1.714 kilometreden 3.796 kilometreye, köprü ve viyadük uzunluğunun 311 kilometreden 821 kilometreye, tünel uzunluğunun ise 50 kilometreden 856 kilometreye çıkarıldığını kaydetti.

Demiryollarının öncelikli yatırım alanlarından biri olduğunu vurgulayan Erdoğan, Türkiye’nin hızlı trenle kendi dönemlerinde tanıştığını belirterek toplam 2 bin 251 kilometreye ulaşan hızlı tren hatlarının Kurban Bayramı boyunca 322 bin yolcu tarafından kullanıldığını açıkladı.

Havacılık alanında da önemli kapasite artışı sağlandığını belirten Erdoğan, 2002 yılında 26 olan havalimanı sayısının bugün 58’e yükseldiğini, yıllık yaklaşık 250 milyon yolcuya hizmet verildiğini söyledi. İstanbul Havalimanı’nın bir günde 1.730 uçak trafiğiyle rekor kırdığını ifade eden Erdoğan, bayram döneminde Sabiha Gökçen, Antalya, Esenboğa ve Adnan Menderes havalimanlarında da yoğun yolcu ve uçak trafiği yaşandığını dile getirdi.

Ulaştırma yatırımlarının ekonomik etkilerine de değinen Erdoğan, söz konusu yatırımların üretime katkısının 2 trilyon doları bulduğunu, yıllık ortalama 1 milyon 200 bin kişilik istihdam oluşturduğunu söyledi. Erdoğan, bu yatırımlar sayesinde vakit ve yakıt israfının önlendiğini, çevre kirliliğinin azaltıldığını ve birçok sektörde ilave katma değer üretildiğini ifade etti.

KABİNEDEN ENERJİYE YANSIYAN MESAJ

Kabine Toplantısı sonrasında paylaşılan veriler, son yıllarda gerçekleştirilen altyapı yatırımlarının enerji sektörü açısından da önemli sonuçlar ürettiğine işaret ediyor. Yakıt tüketiminin azaltılması, enerji verimliliğinin artırılması ve lojistik süreçlerin optimize edilmesi gibi kazanımlar, ulaştırma yatırımlarının enerji politikalarıyla giderek daha güçlü bir bağ kurduğunu gösteriyor.

1. Trafik akışındaki iyileşme yakıt tüketimini azaltıyor

Araç sayısındaki hızlı artışa karşın şehirlerarası seyahat hızının 40 kilometreden 90 kilometreye çıkması, ulaşım altyapısında sağlanan iyileşmenin yakıt verimliliği ve enerji tasarrufu açısından önemli sonuçlar doğurduğunu gösteriyor.

Enerji açısından bakıldığında, düşük hızlarda ve sık dur-kalk yapılan trafik koşulları araçların yakıt tüketimini artırıyor. Bölünmüş yollar, otoyollar ve yeni ulaşım koridorları sayesinde trafik akışının iyileşmesi, araçların daha verimli hızlarda seyretmesini sağlayarak birim kilometre başına tüketilen yakıt miktarını düşürüyor. Bu durum hem bireysel hem de ticari taşımacılıkta enerji verimliliğini artırıyor.

2. Petrol ithalatının azaltılmasına katkı sağlıyor

Türkiye’nin toplam enerji ithalatı içerisinde petrol ve petrol ürünleri önemli bir yer tutuyor. Petrol tüketiminin en yoğun olduğu sektörlerin başında ise ulaştırma geliyor.

Karayolu altyapısındaki iyileşmeler sayesinde yük ve yolcu taşımacılığının daha kısa sürede ve daha düşük yakıt tüketimiyle gerçekleştirilebilmesi, ülkenin petrol talebini azaltıcı bir etki oluşturuyor. Bu da enerji ithalat faturasının düşürülmesi ve cari açığın azaltılması hedefleri açısından stratejik önem taşıyor. Özellikle lojistik sektöründe sağlanan zaman ve yakıt tasarrufu, ekonomik rekabet gücünü artırırken enerji arz güvenliğine de dolaylı katkı sunuyor.

3. Demiryolları enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri

Son yıllarda hız kazanan yüksek hızlı tren ve demiryolu yatırımları, ulaştırma sektörünün elektrikleşmesi açısından kritik önem taşıyor.

Elektrikli tren sistemleri, yolcu başına düşen enerji tüketimi bakımından karayolu ve havayolu taşımacılığına göre daha avantajlı bir yapı sunuyor. Ayrıca demiryollarında kullanılan elektriğin giderek artan oranda yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanabilmesi, ulaşım kaynaklı karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlıyor.

Türkiye’nin güneş ve rüzgâr enerjisindeki kurulu gücünün büyümesiyle birlikte demiryolu ulaşımının çevresel avantajlarının daha da belirginleşmesi bekleniyor.

4. Karbon emisyonlarının azaltılmasına destek veriyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarında yer verdiği “çevre kirliliğinin azaltılması” vurgusu, ulaştırma yatırımlarının iklim politikalarıyla bağlantısını da ortaya koyuyor.

Akıcı trafik, daha kısa seyahat süreleri ve alternatif ulaşım modlarının geliştirilmesi; araçların gereksiz yakıt tüketimini azaltarak sera gazı emisyonlarının düşürülmesine katkı sağlıyor.

Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda ulaştırma sektörünün dönüşümü kritik öneme sahip. Bu nedenle altyapı yatırımları, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda iklim politikalarının da önemli bir bileşeni olarak değerlendiriliyor.

5. Lojistik verimlilik sanayinin enerji maliyetlerini düşürüyor

Ulaştırma altyapısına yapılan yatırımların etkisi yalnızca yolcu taşımacılığıyla sınırlı değil. Sanayi bölgeleri, organize sanayi bölgeleri, limanlar ve üretim merkezleri arasındaki bağlantıların güçlenmesi, lojistik süreçlerde önemli verimlilik kazanımları sağlıyor.

Nakliye sürelerinin kısalması ve yakıt tüketiminin azalması, üretim maliyetleri içerisindeki enerji yükünü düşürüyor. Bu durum özellikle enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının rekabet gücünü artırıyor.

Daha verimli lojistik ağları aynı zamanda tedarik zincirlerinin karbon ayak izini azaltarak ihracatçı firmaların yeşil dönüşüm hedeflerine uyumunu da kolaylaştırıyor.

6. Enerji arz güvenliğine katkı sağlıyor

Ulaştırma yatırımları ilk bakışta enerji sektörüyle doğrudan bağlantılı görünmese de yakıt tüketiminin azaltılması ve enerji kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlaması nedeniyle enerji arz güvenliğinin önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Daha az akaryakıt tüketen bir ulaşım sistemi, dışa bağımlılığı azaltırken enerji talebinin daha etkin yönetilmesine olanak tanıyor. Bu nedenle otoyol, demiryolu, tünel ve lojistik koridor yatırımları sadece ulaşım politikalarının değil, aynı zamanda Türkiye’nin uzun vadeli enerji stratejisinin de önemli parçaları arasında yer alıyor.

ULAŞTIRMA YATIRIMLARI ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜN STRATEJİK PARÇASI

Kabine Toplantısı sonrasında paylaşılan veriler, ulaştırma yatırımlarının yalnızca yol, köprü veya demiryolu inşasından ibaret olmadığını ortaya koyuyor. Bu yatırımlar; yakıt tasarrufu, enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması, lojistik optimizasyonu ve enerji arz güvenliği gibi birçok başlıkta enerji sektörüne doğrudan ve dolaylı katkı sağlayan stratejik araçlar olarak öne çıkıyor. Özellikle ulaştırmanın elektrifikasyonu ve yenilenebilir enerji entegrasyonunun hızlanmasıyla birlikte bu etkinin önümüzdeki yıllarda daha da güçlenmesi bekleniyor.