Deprem bölgesinde enerji altyapısının yeniden inşasına 51,1 Milyar TL harcandı

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu” depremlerin ardından geçen üç yıllık süreçte enerji başta olmak üzere temel altyapı alanlarında kaydedilen ilerlemeyi ortaya koydu.

Rapora göre; kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası paydaşlarla iş birliği içinde yürütülen ihtiyaç analizleri doğrultusunda, deprem hasarlarının telafisine yönelik çalışmalar yoğun şekilde devam ediyor. Eğitim ve sağlık gibi temel hizmetlerin kesintisiz sunulabilmesi amacıyla içme suyu, kanalizasyon, enerji, haberleşme ve ulaşım altyapılarının yeniden yapımı ve güçlendirilmesinde önemli aşama kaydedildi.

ELEKTRİK DAĞITIM ŞEBEKESİNE 51,1 MİLYAR TL

Raporda enerji altyapısında hasarların büyük bölümünün elektrik dağıtım şebekesinde yoğunlaştığı belirtilirken, 2025 yılı sonu itibarıyla bu alanda yaklaşık 51,1 milyar TL tutarında harcama gerçekleştirildi. Kamu ve özel sektöre ait elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesisleri ile doğal gaz altyapısı, petrol iletim ve depolama tesisleri ve akaryakıt tesislerinde meydana gelen toplam hasarın 53,9 milyar TL seviyesinde olduğu kaydedildi.

Hasarların ağırlıklı olarak Hatay, Gaziantep, Malatya ve Kahramanmaraş illerinde yoğunlaştığı vurgulandı. Şehir merkezlerinde bulunan elektrik ve doğal gaz dağıtım tesislerinde onarım çalışmaları yürütülürken bazı bölgelerde can ve mal güvenliği gerekçesiyle geçici arz kesintilerinin bir süre daha sürdüğü ifade edildi. Akaryakıt istasyonları ve petrol depolama tesislerinde de onarım faaliyetleri tamamlandı.

SANTRALLER TAM KAPASİTE ÇALIŞIYOR

Depremlerden etkilenen devlet işletmesindeki Karakaya HES ile Afşin Elbistan B Termik Santralinde yürütülen çalışmalar sonucunda üretimin kesintisiz devam ettiği bildirildi. Afşin Elbistan B Termik Santrali’nde oluşan hasarların kısa sürede giderildiği ve santralin yeniden tam kapasiteyle faaliyete geçtiği belirtildi.

TÜKETİCİLERE VE PİYASAYA DESTEK

Deprem bölgesinde yaşayan tüketiciler, 15 Şubat–9 Mayıs 2023 tarihleri arasında güvence bedeli ile kesme-bağlama bedellerinden muaf tutuldu. Enerji ticareti ve tedarik faaliyetleri olumsuz etkilenen şirketler için ise avans ödeme yükümlülüğü önce 31 Mart 2024’e kadar, ardından EPDK Kurul kararlarıyla bu muafiyet 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatıldı.

Lisanssız üretim tesislerine yönelik olarak da 2024 yılı mahsuplaşmalarında 2022–2024 dönemine ait en yüksek tüketim değeri esas alınarak ihtiyaç fazlası enerjinin satışına imkân tanındı.

SANAYİ TÜKETİMİ TOPARLANIYOR

Sanayi tüketim göstergeleri, deprem sonrası toparlanma eğilimini ortaya koydu. Şubat 2023’te sanayide elektrik tüketiminde sert düşüş yaşanırken, sonraki aylarda kademeli bir artış görüldü. Aralık 2025 itibarıyla, ortalama sanayi elektrik tüketimi, 2023 Aralık ayına göre yüzde 5,5 arttı.

Doğal gaz tüketiminde ise toparlanma daha belirgin oldu. Depremden etkilenen 11 ilde sanayide doğal gaz tüketimi, Aralık 2025 itibarıyla 2023 Aralık ayına kıyasla yüzde 29,8 artış gösterdi.

MADENCİLİKTE SINIRLI ETKİ

Rapora göre, deprem bölgesinde bulunan 732 maden ruhsatı, bölgenin madencilik açısından kritik bir üretim ölçeğine sahip olmadığını gösteriyor. Bu ruhsatların 68’i yeraltı işletmeciliği kapsamında faaliyet yürütüyor. Deprem sonrası dönemde TPAO Adıyaman’da 637 milyon TL, MTA ise Malatya, Gaziantep, Adıyaman ve Hatay başta olmak üzere toplam 667 milyon TL yatırım harcaması gerçekleştirdi.

Genel değerlendirmede, deprem hasarlarının giderilmesine yönelik enerji sektörü harcamalarının büyük ölçüde elektrik dağıtım altyapısının iyileştirilmesine odaklandığına dikkat çekildi.