AEDAŞ’tan bölgeye günlük 25,6 milyon TL’lik yatırım

Sibel Cennetoğlu – Antalya

28 Mayıs 2013’te tamamlanan özelleşme sürecinin ardından iletim noktalarından aldığı elektriği son kullanıcılara ulaştıran Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AEDAŞ), Antalya, Isparta ve Burdur’da 2,3 milyonun üzerindeki aboneye kesintisiz ve yüksek kaliteli elektrik dağıtımı sağlamayı “Enerjimizle yanınızdayız” sloganıyla sürdürüyor.

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) tarafından düzenlenen Türkiye’nin dört bir yanına hizmet veren dağıtım şirketlerine yönelik ziyaretler kapsamında Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye (AEDAŞ) ziyaret gerçekleştirildi. Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, dernek temsilcileri ve basın mensuplarının katıldığı ziyarette elektrik dağıtım sektöründeki son gelişmeler, yeşil ve dijital dönüşüm alanında atılan adımlar, iklim değişikliğinin enerji sektörüne etkisi ve sürdürülebilirlik odaklı çalışmalar ele alındı.

AEDAŞ Genel Müdürü İlkay Baydar’ın ev sahipliğinde gerçekleşen programda, Elder temsilcileri ve basın mensupları bölgenin enerji altyapısını güçlendirmeye yönelik yatırımları, dijital projeleri, enerji verimliliğini ve tasarrufuna yönelik çözümleri yerinde görme fırsatına sahip oldu.

Ziyaret sırasında özellikle Akdeniz Bölgesi’nden başlatılan “aydınlatmalardaki LED dönüşümü”, “yıldırım kaynaklı arızalara karşı geliştirilen çözüm” ile 12 ay gibi kısa bir sürede tamamlanarak devreye alınan “Deprem ve Acil Durumlara Karşı Çok Fonksiyonlu Erişim ve Aydınlatma İstasyonu Ar-Ge Projesi” öne çıktı.

GÜNDE 25,06 MİLYON TL YATIRIM

Ziyaret sırasında hizmet bölgeleri ile ilgili kapsamlı bir bilgilendirme sunumu yapan AEDAŞ Genel Müdürü İlkay Baydar, “Özelleştirme sürecinin tamamlandığı 2013 yılından bugüne hizmet bölgemizde artan nüfus ve abone sayısına bağlı olarak enerji talebinde de ciddi bir yükselme oldu. 2013’te üç ilimizde 2,7 milyon olan toplam nüfus, aradan geçen sürede yüzde 20 büyüyerek 3,3 milyona, abone sayımız ise yüzde 24 artarak 1,8 milyondan 2,5 milyona çıktı. Turizmde, ticarette, sanayide yaşanan gelişmelerin de etkisi ile 2013 yılında üç ilde dağıtılan enerji 7,8 milyar kWh iken yüzde 61 artışla bugün 12,7 milyar kWh’ye ulaştı. Artan talebi karşılamak ve bölgenin enerji altyapısını güçlendirmek hedefi ile 2013-2025 arasında bölgemize yaptığımız yatırımlar Haziran 2025 TÜFE rakamlarına göre 50 milyar TL’yi buldu. Sadece bu yıl 3 ilimize 9 milyar TL’lik yatırım yaptık. Bu da yıl içinde her gün 25,6 milyon TL’lik yatırım demek” ifadelerini kullandı.

Bayar, yüksek tüketimi ifade ederken, “Bölgedeki tüketim Keban ve Karakaya Barajlarının toplam üretimine eşit” diye konuştu.

AKDENİZ BÖLGESİ, TASARRUFLU VE VERİMLİ LED’LER İLE AYDINLANACAK

Enerji sektöründeki yeşil ve dijital dönüşüme katkı sunacak adımlar atan AEDAŞ, hizmet bölgesindeki armatürlerin LED dönüşüm sürecini de başlattı. 23 bin 351 adet armatürün LED’e dönüştürülmesi yönünde harekete geçen AEDAŞ, böylece 3,8 milyon kWh’lik enerji tasarrufu sağlamayı öngörüyor.

Kıt enerji kaynakları, iklim değişikliğinin konuşulduğu günümüzde enerjinin verimli ve tasarruflu kullanımının bir tercih değil, sürdürülebilir bir gelecek için zorunluluk haline geldiğini anlatan Baydar, “Biz de AEDAŞ olarak tüm süreçlerimizi enerji verimliliğini artıracak şekilde yeniden tasarlıyoruz. Enerji kayıplarını azaltmak ve kaynakların etkin kullanımını sağlamak hedefiyle şebekelerimizi yenilerken, modern teknolojilerle donatılmış akıllı ölçüm sistemleri ve uzaktan izleme çözümleriyle enerjinin her aşamasında kontrolü mümkün hale getiriyoruz. Bu yıl bölgemizdeki aydınlatmalarda ciddi bir LED dönüşüm süreci yürüttüğümüzü ifade etmek isterim. Şebekemizde LED armatür dönüşümü ile hem enerji verimliliğini artırıyor hem de daha güvenli ve konforlu aydınlatma sağlıyoruz. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenen şirket hedefimiz kapsamında 23.351 adet armatürün LED’e dönüştürülmesi planımız bulunuyor. Bu kapsamda 8 bin adet mevcut armatürü LED’e dönüştürürken, 15 bin adet de yeni LED tesis edeceğiz. Gerçekleştirilecek dönüşüm ile yıllık 3 milyon 850 bin 667 kWh enerji tasarrufu sağlanmasını öngörüyoruz. Çalışmalarımız, Antalya merkez ilçeleri, Manavgat, Alanya, Serik, Isparta Merkez ve Burdur Merkez başta olmak üzere tüm hizmet bölgesinde başladı, 2025 yılı sonuna kadar devam edecek. İlerleyen yıllarda LED dönüşümünün kapsamı genişletilerek, toplam 50 bin adet LED armatür kullanımına ulaşılması hedefliyoruz” dedi.

YILDIRIM KAYNAKLI ARIZALARA HIZLI ÇÖZÜM

Verimliliğin yanı sıra dijital çözümlere ağırlık veren projelere de ağırlık verdiklerini belirten Baydar,  kendi ekipleri tarafından geliştirilen ‘yıldırım kaynaklı arızların hızla tespiti’ne yönelik proje hakkında da bilgi verdi.

Bayar, “Yıldırım kaynaklı arızaların hızlı ve doğru şekilde belirlenebilmesi amacıyla, arıza noktaları ile yıldırım olaylarını eşleştiren veri odaklı çalışmalar başlattık. Bu proje ile gerçek zamanlı yıldırım verilerinin arıza yönetim sistemleriyle entegre edilmesi sayesinde saha ekiplerinin arızaya müdahale süresi kısalacak, ulaşılması güç hat bölgelerinde arıza tespitinde yaşanan zorluklar azaltılacak ve SAIDI performans göstergelerinde iyileşme sağlanacak. Bu kapsamda, yıldırım kaynaklı arızaların tespitinde zamansal ve mekânsal kriterlere dayalı kapsamlı bir eşleştirme yöntemi uyguluyoruz. Yapılan analizler sonucunda, yıldırım olayları ile arıza kayıtlarının hem zaman hem de konum açısından yüksek doğrulukta örtüştüğünü tespit etmiş durumdayız. Bu yaklaşımın arıza tespit süreçlerinin hızlanmasına ve operasyonel verimliliğin artırılmasına katkı sağlayacağına ve sektöre örnek olacağına inanıyorum” ifadesini kullandı.

DEPREM VE ACİL DURUMLARA KARŞI ÇOK FONKSİYONLU İSTASYON

AEDAŞ olarak Ar-Ge’ye bir teknoloji yatırımının ötesinde, topluma ve çevreye katkı sağlayan bir dönüşüm alanı olarak baktıklarını ifade eden Baydar, deprem ve diğer acil durumlara karşı dayanıklı bir altyapı oluşturmak amacıyla geliştirdikleri özel bir projeyi de 12 ay gibi kısa bir sürede tamamlayarak devreye aldıklarını kaydetti.

Baydar, “Deprem ve Acil Durumlara Karşı Çok Fonksiyonlu Erişim ve Aydınlatma İstasyonu” adını verdiğimiz bu projemizin pilot uygulamasını Burdur’da başarı ile gerçekleştirdik. Çok Fonksiyonlu Erişim ve Aydınlatma İstasyonu’nu üzerinde, kesintisiz internet erişimi sağlayacak “uydu anteni”, istasyon çevresindeki aydınlatma ihtiyacını karşılamak için “LED projektör”, bölgenin uzaktan izlenebilmesine olanak tanıyan “kamera” ile iki nokta arasında haberleşmenin sağlanabileceği özelliklere sahip “MESH Ağı” bulunuyor. Bu proje ile uygun noktalara yerleştirilecek çok fonksiyonlu erişim ve aydınlatma istasyonları sayesinde; afet durumunda belirli toplanma noktaları veya kritik lokasyonlarda aydınlatma, internet erişimi ve arama kurtarma araç gereçleri için enerji kaynağı olarak kullanılabilecek istasyonları geliştirilerek tesis edilmesini hedefliyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

AEDAŞ’IN ÖZELLEŞTİRME SONRASI DÖNÜŞÜM YOLCULUĞU

AEDAŞ, 2013’teki özelleştirme sürecinin ardından elektrik dağıtım altyapısını güçlendirmeye yönelik kapsamlı bir dönüşüm süreci yürüttü. Bu dönemde hat uzunluğu yüzde 60, kurulu güç ise yüzde 77 oranında artırıldı.

Son 5 yılda toplam 33,6 milyar TL tutarında yatırım gerçekleştirilirken, 2025 yılında günlük ortalama yatırım tutarı 25,06 milyon TL seviyesine ulaştı. Devir sonrasında yıllık yatırım miktarında 3,4 katlık artış yaşanması dikkat çekti.

Altyapı iyileştirmeleri sayesinde arıza sayılarında da önemli bir düşüş sağlandı. Özelleştirmeden bugüne arızalarda yüzde 76 azalma gerçekleşti.

AEDAŞ’ın abone portföyü Türkiye genelindeki toplam abone sayısının yüzde 5,02’sini oluşturuyor.

Türkiye’deki lisanssız elektrik üretim santrallerinin kurulu gücünün yüzde 6’sı AEDAŞ hizmet bölgesinde bulunuyor.

Şirket, dijital altyapı yatırımlarında da önemli ilerlemeler kaydetti. Bölgede bulunan 696 ana istasyon SCADA sistemi üzerinden, 5 bin 564 trafo binası ise OSOS sistemi aracılığıyla uzaktan izlenip yönetiliyor.