EPDK, Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinde kapsamlı değişikliğe gitti

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) hazırladığı “Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme ile yönetmeliğin dayanak maddesi güncellenirken; piyasa faaliyetleri, toptan satış ve tüzel kişi tanımları yeniden ele alındı. Ayrıca doğal gazın sıvılaştırılması, sıvılaştırma tesisi, FSRU, Günlük Referans Fiyat (GRF) ve spot boru gazı ithalatı gibi kavramlar yönetmelikte açık şekilde tanımlandı.

Yönetmeliğe eklenen hükümlerle “sıvılaştırma lisansı” yeni bir lisans türü olarak tanımlandı. Buna göre, yurt içinde üretilen ve/veya ithal edilen doğal gazın LNG’ye dönüştürülerek ihracatı veya yurt içinde yeniden satışı amacıyla kurulacak sıvılaştırma tesislerini işletecek şirketlerin Kurul’dan lisans alması zorunlu hale getirildi. Sıvılaştırma lisansı sahiplerinin ayrıca, gerekli diğer lisansları almak kaydıyla toptan satış ve ihracat faaliyeti yürütebileceği; bunun yanında tedarikçilere ve ihracat lisansı sahiplerine sıvılaştırma hizmeti sunabileceği hükme bağlandı.

Sıvılaştırma lisansı başvurularında; başvurunun değerlendirmeye alınmasının ardından Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği kapsamında ilgili yer için görüş alınması ve bağlantı yapılacak iletim/dağıtım şebekesi işletmecisinden görüş istenmesi düzenlendi.

Yönetmeliğe eklenen 9/A maddesi ile ithalat lisans başvurularında sunulacak bilgi ve belgeler ayrıntılandırıldı. İthalat sözleşmelerinde; lisans süresi boyunca yıllık ithalat miktarları, sözleşme süreleri, teslim/giriş noktaları gibi unsurların yer alması zorunlu hale getirildi. Sözleşme henüz imzalanmamışsa, belirli koşulları içeren ön anlaşma sunulabilmesi ve lisans verilmeden önce nihai sözleşmenin Kuruma ibraz edilmesi hükme bağlandı. Ayrıca ithalat sözleşmelerinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni hukuki ihtilaflarda sorumlu tutacak hükümlere yer verilemeyeceği düzenlendi.

Kurul’a, piyasada rekabet ortamının oluşturulması amacıyla ithalat lisansı sahiplerine organize toptan doğal gaz satış piyasası üzerinden alım-satım teklifi verme yönünde zorunluluk getirebilme yetkisi tanındı. Spot boru gazı ithalatına ilişkin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerin sağlanması halinde ise aynı tüzel kişi için bazı yükümlülüklerin uygulanmayacağı belirtildi. Kapasite rezervasyon ve tahsis süreçlerinde de ithalat sözleşmeleri kapsamında ayrılan günlük miktarlar ve ilgili oranlar doğrultusunda önceliklendirme getirildi.

Piyasada faaliyet gösterecek özel hukuk tüzel kişilerinin anonim veya limited şirket olarak kurulması halinde hisselerin tamamının nama yazılı olması şartı korundu ve lisans sürecine ilişkin bazı uygulamalar netleştirildi. Lisans alma bedeli ödemelerinde başvuru tarihinde geçerli bedelin esas alınacağı, reddedilen veya vazgeçilen başvurularda ödenen bedellerin iade edilmeyeceği düzenlendi.

Lisansların sona ermesine ilişkin maddede; iflas, terkin, vazgeçme gibi durumlar yanında, Kuruma sunulan bilgi-belgelerin geçerliliğini yitirmesi ve verilen süre içinde eksikliklerin tamamlanmaması halinde lisansın sona erdirilmesine ilişkin hükümler yeniden yazıldı. Ayrıca iletim/dağıtım lisansı sahiplerinin mali yapısındaki bozulma halinde tüketiciler ve piyasa koşulları aleyhine sonuç doğmaması için Kurul kararına uygun önlemlere yer verilmesi öngörüldü.

Düzenleme ile; Türk karasularındaki yerli/yabancı deniz taşıtlarının yakıt ihtiyacının karşılanması amacıyla, toptan satış lisansı sahibi tüzel kişilerce LNG satışı yapılabilmesine imkân tanındı.

Ayrıca, toptan satış lisansı sahibi üretim şirketlerinin, herhangi bir satış faaliyeti yapmaksızın üretim sahaları arasında CNG olarak taşıma amacıyla gerçekleştirecekleri sıkıştırma/taşıma faaliyetleri için ayrıca CNG satış ya da CNG iletim-dağıtım lisansı almalarının gerekmeyeceği hüküm altına alındı.

İhracat yapmak isteyen tüzel kişilerin başvuruda hangi ülkelere ihracat yapacağını Kuruma bildirmesi, bu ülkelerin lisansa işlenmesi ve lisans bedelinin ihracat yapılacak ülke sayısına göre hesaplanması yönünde yeni bir çerçeve getirildi.

Yönetmeliğe eklenen geçici maddelerle;
• Yürürlükteki ihracat lisanslarında yer alan yıllık ihracat miktarlarının çıkarılması ve birden fazla ihracat lisansının tek lisans altında birleştirilmesine yönelik resen lisans tadili süreci,

• Toptan Satış (OtoLNG), CNG Satış ve OtoCNG lisansı sahiplerinin belirli süre içinde tesis koordinat bilgilerini Kuruma sunması,

• Tamamlanmamış ithalat lisansı başvurularının 9/A maddesi kapsamında değerlendirilmesi

gibi başlıklarda uyum takvimi oluşturuldu.