‘Önyargıları konuşarak değil, sonuç üreterek aştım’

Beyza Erdoğan – İstanbul

8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında Enerji Petrol Gaz’a özel açıklamalarda bulunan Kadoil Yönetim Kurulu Başkan Vekili Nergiz Kadooğlu Çifçi hem iş dünyasındaki yolculuğunu hem de kadınların sektördeki rolünü anlattı. Geleneksel bir ticaret kültürü içinde büyüdüğünü belirten Çifçi, iş hayatına yön veren en önemli motivasyonunun o masada yer alma arzusu ve başarma isteği olduğunu söylüyor. Erkek egemen bir sektörde kadın yönetici olmanın kendisi için bir engel değil, aksine güçlü bir motivasyon kaynağı olduğunu ifade eden Çifçi; liderlik anlayışından kriz yönetimine, Kadoil’in büyüme hedeflerinden kadın istihdamına kadar birçok konuda önemli değerlendirmelerde bulundu.

Sizi iş hayatına ve enerji sektörüne yönlendiren motivasyon neydi?

Ben ticaretin günlü hayatın ayrılmaz parçası olduğu, geleneksel bir ailede büyüdüm. Her gün her ortamda ticaret konuşulur, tartışmalar yaşanır, masada kararlar alınırdı. O günlerde benim bir gün bu ortamda, karar vericilerden biri olacağıma kimsenin ihtimal verdiğini düşünmüyorum.
Beni iş hayatına iten en faktör, o ortamlarda gördüğüm yaşadığım heyecan ve öğrendiklerim oldu. Hayatın bana getirdiği tüm engellere rağmen, başarma isteği, o masada olma arzusu benim en büyük motivasyonum oldu. Eğitimim boyunca uluslararası ticaret ve enerji sektöründe kendimi yetiştirdim. Londra’da geçirdiğim zamanda yaptığım çalışmalar ve aldığım eğitim enerji sektöründe karar kılmama yol açtı.

Sonrasında da iş dünyasında var olma içgüdüsü ve hırsıyla ilerledim. Bir kadının, Anadolu’nun en geleneksel bölgelerinden çıkan bir genç insanın, bu sektörde güçlü şekilde var olabileceğini göstermek istedim.

Erkek egemen bir sektörde kadın yönetici olmak sizin için ne ifade ediyor?

Evet, enerji sektörü hala erkek egemen bir alan. Ama ben bunu hiçbir zaman bir dezavantaj olarak görmedim. Tam tersi iş dünyasında kadınların topuk seslerinin yankılanması beni inanılmaz heyecanlandırıyor. Çünkü bence o ses, sadece bir kadının değil; cesaretin, emeğin ve kararlılığın sesi.
Bugün girdiğim her ortamda hem bir bilinirlik hissediyorum hem de bir saygı. Bence bu hissettiklerim bir kadın olarak görülmemin değil; hırsımla, tutkumla ve emeğimle başardıklarımın bir sonucu. İlk başta beni erkek dünyasında bir kadın olarak gören pek çok mevkidaşımın, artık beni yaptıklarımla ve başardıklarımla anması bana çok gurur veriyor.
Bu pozisyonun bana yüklediği çok önemli bir misyon da var. Biliyorum ki, ancak ben ve benim gibi hemcinslerim başarılı olursa, aralanan bu kapının arkasından daha çok kadının gelmesi mümkün olabilecek.

ENERJİ VE AKARYAKIT SEKTÖRÜNDE KADIN TEMSİLİ SİZCE BUGÜN HANGİ NOKTADA?

İlerleme var ama yeterli değil. Kadınlar özellikle liderlik, saha ve teknik pozisyonlarda hala olması gerekenden az temsil ediliyor. Oysa kadınların detaycılığı, kriz anındaki soğukkanlılığı ve empati gücü bu sektöre büyük değer katıyor. Ben inanıyorum ki cesaretini kalbinde büyüten kadınlar bu sektörde daha görünür oldukça dengeler kalıcı şekilde değişecek.

Liderlik anlayışınızı üç kelimeyle tanımlasanız bunlar ne olurdu?

Sanırım doğru kelimeler cesaret, delegasyon ve vicdan olurdu. Yönettiğim alanlarda cesur adımlar atmaktan çekinmem, çünkü bilirim ki gelişim ve değişim ancak cesaretle olur. Bizim gibi sektörlerde ileriye gidemeyen, değişmeyen geriye gider.

Kadoil gibi büyük bir markayı yönetirken, her kararımı kendim alamam. Benim işim şirketin vizyonunu ve stratejisini doğru belirlemek ve o bizi o vizyona ulaştıracak ekibi seçmekle başlar. Üst düzey bir yönetici olarak her işin detayına hakim olma ve gerekirse geminin rotasını yeniden belirleme sorumluluğu bende olsa da her işin uzmanı tarafından başarılacağını da bilecek tecrübedeyim artık.

Son alarak aldığım tüm kararlarda, attığım tüm adımlarda vicdanımı dinlerim. Yaptığımız her işte insana dokunuyoruz ve topluma karşı sorumluluklarımız var. Bir yönetici olarak alacağım kararın sonunda gece vicdanım rahat etmeyecekse, o kararın hayrını göremeyeceğime inanırım.

Sektörde karşılaştığınız en büyük önyargı neydi? Bunu nasıl aştınız?

“Bir kadın bu gemiyi yönetemez” algısıydı. Şirkete ilk girdiğimde bir gün yönetici olacağıma inanan az kişi vardı. Ama ben pozitif ayrımcılık beklemedim. Daha çok çalıştım, kendimi geliştirdim. Kolları sıvadım, en alttan başlayarak işin tüm inceliklerini öğrendim. Sırça köşklerde yaşamadım, sahaya indim, iş ortaklarımın görüşlerini birinci ağızdan dinledim, en doğru çözüme onlarla beraber ulaştım. Tüm önyargıları konuşarak değil, sonuç üreterek aştım.

Kadoil’in sektördeki konumunu ve gelecek vizyonunu nasıl tanımlarsınız?

Kadoil bugün Türkiye akaryakıt sektöründe hızla ilerliyor ve artık perakende satışlarda altıncılığa ulaştı. Bu konumu tesadüfen elde etmedik; 20 yıllık istikrarlı bir büyümenin, doğru stratejilerin ve güçlü saha organizasyonunun sonucu olarak buradayız.

Bulunduğumuz sırayı bir hedef değil, sağlamlaştırılması ve hatta daha da yukarı taşınması gereken bir eşik olarak görüyorum. Bu nedenle son dönemde özellikle pazarlama ve kurumsal iletişim alanında ciddi yatırımlar yapıyoruz. Çünkü güçlü operasyon kadar güçlü bir marka algısının da sürdürülebilir büyüme için kritik olduğuna inanıyorum.

Önümüzdeki dönemde hedefimiz yalnızca fiziki büyüme değil; müşteri ile diyalog halinde son tüketici deneyimini iyileştirmek, onlara yeni ürün ve hizmetlerle ulaşmak ve tüm iş ortaklarımızın sürdürülebilir bir büyüme/gelir elde etmesine destek olmak istiyoruz. Bunun için de satış, yatırım ve iş geliştirme ekiplerimizin yönlendirmeleri kadar, altyapımıza yatırım ve dijitalleşmenin de önemine inanıyoruz

Benim sorumluluğum, bu büyük gemiyi sadece bugüne değil geleceğe güvenle ulaştırmak.

Kadın istihdamını artırmak konusunda şirket olarak nasıl bir strateji izliyorsunuz? Bu strateji kapsamında özellikle teknik ve saha pozisyonları için belirlenmiş somut projeler ve ölçülebilir hedefler bulunuyor mu?

Kadın istihdamı bizim için bir sosyal sorumluluk değil, stratejik bir tercih. Yönetici kademesinde kadın oranımızı her yıl artırıyoruz. Merkezde arzuladığımız oranlara yakalamaya yakınız, ancak sahada hala gelişim alanımız var.

Kadının dokunduğu yerde ticaretin farklı bir saygınlık kazandığına inanıyorum. Bu hedef doğrultusunda ilerliyoruz.

Zor dönemlerde karar alırken sizi yönlendiren temel ilke nedir?

Kesinlikle iyi niyetim. Eğer niyetim doğruysa, cesur kararlar almaktan çekinmem. Geleceğe kaygıyla bakmak yerine o hedef için var gücümle çalışırım. Bence başarı iyi niyetle atılan adımların ödülüdür.

Kriz yönetiminde kadın liderliğinin farklılaştığını düşünüyor musunuz?

Kesinlikle evet. Biz kadınlar kriz anında daha kapsayıcı ve daha detaycı olabiliyoruz, bu doğamızda var. Empati gücümüz yüksek. Aynı anda hem insanı hem süreci hem de sonucu düşünebiliyoruz. Bunların yanı sıra daha sakin kaldığımızı düşünüyorum. Bu da kriz anlarında önemli bize çok önemli bir avantaj sağlıyor.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü sizin için ne ifade ediyor?

8 Mart benim için bir hatırlatma. Kadınların toplumda yaşadıklarının, görünürlüğünün, emeğinin ve mücadelesinin hatırlatılması gereken bir gün. Toplumların gelişmesi için biz kadınların ne kadar önemli olduğunun anlatılması gereken bir gün

Ama asıl mesele, bu duygu ve kararlılığı 8 Mart’ta bırakmadan, 9 Mart’ta ve sonrasında da sürdürmek.

İş dünyasında kadın-erkek eşitliği konusunda Türkiye’nin geldiği noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Daha çok yolumuz var diye düşünüyorum. Dönüşüm için zamana ve kararlılığa ihtiyacımız var.

Yasal düzenlemeler kadar zihniyet dönüşümü de önemli. Kadınların ekonomik hayatta daha güçlü yer alması toplumsal refahı da artıracaktır.

Genç kadınlara, özellikle sanayi ve enerji gibi zor sektörlere girmek isteyenlere ne tavsiye edersiniz?

Korkmasınlar, cesur olsunlar. Pozitif ayrımcılık beklemesinler. Daha çok çalışsınlar. Kendilerini geliştirmekten vazgeçmesinler.

Unutmasınlar: Cesaretini kalbinde büyüten kadınlar en zor sektörlerde bile iz bırakır.

Size ilham veren bir kadın lider var mı?

Tek bir isim söylemek zor. Hayatıma dokunan birçok güçlü kadından ilham aldım. Ama dürüst olmak gerekirse, ilk rol modelim annem oldu. Geleneksel bir aile yapısı içinde güçlü ve dirayetli duruşu bana çok şey öğretti. Bugün verdiğim birçok kararda onun sabrını ve gücünü hep hatırlarım.