Isıtıcılarda verimlilik dönemi başlıyor

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Türkiye’de konutlardan ticari alanlara kadar geniş bir kullanım alanına sahip ortam ısıtıcıları için yeni bir dönem başlıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan “Ortam Isıtıcılarının ve Ayrı İlgili Kumandaların Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ” ile 50 kilovat ve altındaki ev tipi ısıtıcılar ile 300 kilovat ve altındaki ticari ısıtıcıların piyasaya arzında enerji verimliliği ve çevresel performans temel kriter haline getirildi.

Tebliğ, yalnızca ürünlerin teknik standartlarını değil, test süreçlerinde yazılım veya donanım yoluyla performans manipülasyonlarını da açıkça yasaklayarak sektörde şeffaflık ve güvenilirlik hedefliyor.

Yeni düzenleme, yalnızca enerji verimliliği kriterlerini sıkılaştırmakla kalmıyor aynı zamanda üretici ve ithalatçılara yönelik önemli yükümlülükler de getiriyor. Buna göre, ortam ısıtıcıları ve bu ürünlerle birlikte kullanılan ayrı ilgili kumandalar, tebliğin eklerinde yer alan çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini karşılamak zorunda olacak. Bu gerekliliklere uyum ise yine tebliğde tanımlanan ölçüm ve hesaplama yöntemleriyle belirlenecek.

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri, test süreçlerinde performans manipülasyonuna açık biçimde yasak getirmesi oldu. İmalatçı, ithalatçı ya da yetkili temsilciler; test sırasında daha iyi sonuç almak amacıyla davranışını veya özelliklerini değiştirecek şekilde tasarlanmış ısıtıcıları piyasaya arz edemeyecek. Benzer şekilde, ürünün hizmete alındıktan kısa bir süre sonra performansını düşüren yazılım ya da donanım değişikliklerine de izin verilmeyecek.

Tebliğ, yazılım güncellemelerini de kapsıyor. Buna göre, bir ortam ısıtıcısına veya ilgili kumandasına sonradan yapılacak yazılım ya da donanım güncellemeleri, ürünün piyasaya arz edildiği tarihte geçerli olan test yöntemiyle ölçüldüğünde, beyan edilen herhangi bir teknik değeri olumsuz yönde etkileyemeyecek. Bu hüküm, özellikle dijital kontrollü ve akıllı ısıtma sistemleri açısından kritik bir güvence olarak değerlendiriliyor.

Sektör temsilcileri, düzenlemenin kısa vadede üretim ve sertifikasyon maliyetlerini artırabileceğine, ancak orta ve uzun vadede daha verimli ürünlerin yaygınlaşmasına katkı sağlayacağına dikkat çekiyor. Enerji verimliliği uzmanları ise ısınmanın Türkiye’de hanehalkı enerji tüketiminde önemli bir paya sahip olduğunu hatırlatarak, bu tür düzenlemelerin hem enerji ithalatı hem de karbon salımları açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Öte yandan, 26 Haziran 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan önceki tebliğ yürürlükten kaldırılırken yeni düzenlemenin 1 yıl sonra yürürlüğe girecek olması sektör için bir geçiş süreci anlamına geliyor. Bu sürede üretici ve ithalatçıların ürün portföylerini yeni kriterlere uygun hale getirmesi, tüketicilerin ise satın alma tercihlerinde enerji verimliliğini daha fazla dikkate alması bekleniyor.

ISINMADA ENERJİ VERİMLİLİĞİ NEDEN KRİTİK?

Isınma, Türkiye’de hanehalkı enerji tüketiminin en büyük kalemlerinden biri olmaya devam ediyor. Konutlarda tüketilen enerjinin önemli bir bölümü, özellikle kış aylarında ısınma amaçlı kullanılıyor. Bu nedenle ortam ısıtıcılarında sağlanacak her birimlik verimlilik artışı, yalnızca bireysel faturaları değil, ülke genelindeki enerji talebini de doğrudan etkiliyor.

Enerji verimliliği, Türkiye’nin enerji ithalatına olan bağımlılığı açısından da stratejik önem taşıyor. Isınmada kullanılan elektrik ve fosil yakıtların önemli bir kısmı ithal kaynaklara dayanırken, verimsiz ısıtma sistemleri bu bağımlılığı daha da artırıyor. Daha verimli ürünlerin yaygınlaşması, enerji talebinin kontrol altına alınmasına ve cari açığın azaltılmasına katkı sağlayabilir.

İklim politikaları açısından bakıldığında ise ısınma, karbon salımlarının önemli bir kaynağı olarak öne çıkıyor. Özellikle fosil yakıtlı sistemlerde düşük verimlilik, birim ısı için daha fazla yakıt tüketimi ve daha yüksek emisyon anlamına geliyor. Ortam ısıtıcılarına yönelik çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri, hem enerji tüketimini hem de sera gazı salımlarını azaltmaya yönelik dolaylı ama etkili bir araç olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre, ısınmada enerji verimliliğini artırmaya yönelik düzenlemeler, yalnızca teknik standartlarla sınırlı kalmamalı; tüketici bilinci, bina yalıtımı ve akıllı kontrol sistemleriyle birlikte ele alınmalı. Yeni tebliğ, bu bütüncül yaklaşımın önemli bir parçası olarak, ısınma alışkanlıklarının daha sürdürülebilir bir zemine taşınmasını hedefliyor.