“Dağıtım şebekeleri COP31 gündeminde daha güçlü yer almalı”

Sibel Cennetoğlu – İzmir

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 kapsamında elektrik dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümü gündeminde daha güçlü yer alması için çalışma yürüttüklerini açıkladı.

GDZ Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye düzenlenen saha ziyareti kapsamında basın mensuplarına konuşan Erdoğan, Elder’in COP süreçlerine akredite sivil toplum kuruluşları arasında yer aldığını belirterek, bu çerçevede uluslararası platformlarda aktif rol üstlendiklerini ifade etti.

Küresel iklim gündeminin ana başlıklarına değinen Erdoğan, COP süreçlerinin bugüne kadar küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve enerji dönüşümü ekseninde şekillendiğini hatırlattı. Son yıllarda ise elektrik şebekelerinin bu gündemin önemli bir parçası haline geldiğine dikkat çekti.

Erdoğan, “COP31 kapsamında şebekelerin ve özellikle elektrik dağıtım şebekelerinin daha yapılandırılmış bir başlık altında ele alınmasını arzu ediyoruz. Bu doğrultuda çalışmalarımızı başlattık” dedi.

Enerji dönüşümünün yalnızca üretim tarafındaki değişimle sınırlı olmadığına işaret eden Erdoğan, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonu, elektrifikasyonun hızlanması ve artan talebin dağıtım şebekelerinin rolünü daha da kritik hale getirdiğini vurguladı.

Net sıfır hedefleri doğrultusunda uluslararası temasların sürdüğünü belirten Erdoğan, enerji sisteminin sürdürülebilirliği için dağıtım altyapısının güçlendirilmesinin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

“TARİFELERİ EPDK BELİRLİYOR”

Erdoğan, elektrik tarifelerine ilişkin kamuoyundaki tartışmalar ve dağıtım yatırımlarına yönelik eleştiriler hakkında da değerlendirmelerde bulundu.

Erdoğan, elektrik tarifelerinin mevzuat çerçevesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlendiğini vurgulayarak, sektörün fiyat oluşumunda belirleyici olmadığını ifade etti.

“Beş yıllık dönem için dağıtım şirketlerinin yatırım, bakım ve işletme bütçeleri belirleniyor. Bunların toplamı gelir ihtiyacını oluşturuyor. Bu gelirin tarifelere nasıl yansıyacağına EPDK karar veriyor. Sektörün ‘şu tarife olmalı’ şeklinde bir talebi yoktur” diyen Erdoğan, nihai elektrik tarifesinin aktif enerji bedeli, dağıtım bedeli ve vergilerden oluştuğunu hatırlattı.

DAĞITIM PAYI TÜKETİM SEVİYESİNE GÖRE DEĞİŞİYOR

Dağıtım bedelinin tüketim seviyesine göre farklılaştığını belirten Erdoğan, düşük tüketimli meskenlerde dağıtım payının yaklaşık yüzde 74,9 seviyesine kadar çıktığını, yüksek tüketim gruplarında ise bu oranın düştüğünü söyledi. Sanayi abonelerinde ise oranın yaklaşık yüzde 23,9 seviyesinde olduğunu aktardı.

Aktif enerji bedeline yönelik sübvansiyonların, dağıtım payının oranını yüksek gösterdiğini ifade eden Erdoğan, “Enerji fiyatlarında desteklerin olmadığı bir yapıda dağıtım payı uluslararası seviyelerle daha uyumlu hale gelir” değerlendirmesinde bulundu.

“YATIRIM BİR TERCİH DEĞİL YÜKÜMLÜLÜK”

Dağıtım faaliyetlerinin kamu hizmeti niteliğinde olduğunu vurgulayan Erdoğan, şirketlerin yatırım yapmama gibi bir seçeneğinin bulunmadığını söyledi.

“Şebeke hem büyüyor hem de yenilenmek zorunda. Elektrifikasyon, dağıtık üretim ve iklim kaynaklı riskler yatırım ihtiyacını sürekli artırıyor” diyen Erdoğan, yatırımların büyük bölümünün şebeke güçlendirme, yenileme ve dijitalleşmeye yönlendirildiğini kaydetti.

ORMAN HATLARINDA YANGIN RİSKİNE KARŞI ÖN HAZIRLIK

Erdoğan ayrıca, Türkiye’de yaklaşık 1,5 milyon kilometrelik dağıtım hattının önemli bir bölümünün ormanlık alanlardan geçtiğine dikkat çekerek, bu bölgelerde yangın riskine karşı çalışmaların yoğunlaştırıldığını belirtti.

Bu yıl itibarıyla orman yangınlarına yönelik bakım ve saha çalışmalarının daha erken başlatıldığına dikkat çeken Erdoğan, hizmet alımı ve planlama süreçlerinin önceki yıllara göre öne çekildiğini, böylece yaz dönemi risklerine karşı daha hazırlıklı bir yapı oluşturulduğunu kaydetti.