CDS risk primindeki düşüş enerji sektörüne ne anlatıyor?

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Türkiye piyasaları haftaya güçlü bir iyimserlikle başladı. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi yüzde 3’ün üzerinde yükselirken, bankacılık hisselerinde yüzde 6’yı aşan primler görüldü. Ancak finans piyasalarında yaşanan hareketlilik kadar enerji sektörü açısından dikkat çeken başka bir gelişme daha yaşandı.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 15 Haziran tarihinde 225 baz puana gerileyerek 26 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesine indi. Aynı dönemde Orta Doğu’da tansiyonun düşeceğine yönelik beklentilerle petrol fiyatları da son üç ayın en düşük seviyelerine kadar geriledi.

İlk bakışta finans piyasalarına ilişkin görünen bu gelişmeler, enerji sektörü açısından önümüzdeki dönemin yatırım iklimine dair önemli sinyaller veriyor.

ENERJİDE PARANIN MALİYETİ DEĞİŞEBİLİR

Türkiye enerji yatırımlarında uzun yıllardır finansmana ihtiyaç duyan ülkeler arasında yer alıyor. Özellikle güneş, rüzgar, depolama, iletim ve dağıtım projelerinde yatırım kararlarını yalnızca ekipman maliyetleri değil finansman koşulları da belirliyor.

Bu nedenle CDS’teki düşüş enerji sektörü açısından yalnızca bir finans göstergesi olarak görülmüyor. Risk primindeki gerileme, uluslararası finans kuruluşlarının ve yatırımcıların Türkiye’ye yönelik risk algısının iyileştiğine işaret ederken enerji şirketlerinin gelecekte kullanacağı kredi maliyetlerinin de aşağı yönlü hareket etmesinin önünü açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞ ÇİFTE AVANTAJ YARATIYOR

Enerji sektörüne ilişkin ikinci önemli sinyal ise petrol fiyatlarından geliyor. Türkiye enerji ithalatçısı bir ülke olduğu için petrol fiyatlarındaki gerileme doğrudan enerji faturasını etkiliyor. Daha düşük petrol fiyatları, cari açık üzerindeki baskının azalmasına katkı sağlarken enerji ithalatı için gereken döviz miktarını da aşağı çekiyor. Bu durum aynı zamanda doğal gaz maliyetleri üzerinde dolaylı bir rahatlama yaratarak elektrik üretim maliyetlerine de olumlu yansıyabiliyor.

YENİLENEBİLİR YATIRIMLAR İÇİN UYGUN ZEMİN OLUŞUYOR

Finansman koşullarındaki iyileşme ile enerji maliyetlerindeki gerilemenin aynı döneme denk gelmesi özellikle yenilenebilir enerji yatırımları açısından dikkat çekici bir tablo oluşturuyor.

Türkiye son yıllarda depolamalı güneş ve rüzgar santralleri, YEKA projeleri, batarya yatırımları ve şebeke modernizasyonu alanlarında önemli yatırım hedefleri açıkladı. Bu projelerin ortak özelliği ise yüksek sermaye gerektirmeleri.

Dolayısıyla yatırımcı açısından belirleyici unsur çoğu zaman elektrik fiyatından çok finansman maliyeti oluyor. Risk priminin gerilemesi ve tahvil faizlerindeki düşüşün kalıcı hale gelmesi durumunda birçok projenin finansal fizibilitesi yeniden güçlenebilir.

ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜN FİNANSMANI KOLAYLAŞABİLİR

Asıl dikkat çekici etki ise elektrik şebekelerinde ortaya çıkabilir. Türkiye’nin artan yenilenebilir enerji kapasitesini sisteme entegre edebilmesi için önümüzdeki yıllarda milyarlarca dolarlık iletim ve dağıtım yatırımı gerçekleştirmesi gerekiyor. Uzun vadeli krediyle finanse edilen bu yatırımlar, finansman maliyetlerindeki değişimlere karşı oldukça hassas.

Bu nedenle piyasalarda son günlerde oluşan tablo, yalnızca kısa vadeli bir iyimserlik olarak değil enerji sektörünün önümüzdeki birkaç yıldaki yatırım temposuna ilişkin erken bir gösterge olarak da okunuyor.

Bugünkü veriler tek başına enerji sektöründe yeni bir dönemin başladığını göstermese de CDS, petrol fiyatları ve faizlerdeki eş zamanlı gerileme, enerji dönüşümünün önündeki en önemli engellerden biri olan finansman baskısının hafifleyebileceğine işaret ediyor.

Eğer bu eğilim kalıcı hale gelirse enerji sektörünün önümüzdeki dönemdeki hikâyesi yeni santral yatırımlarından çok daha ucuz finansmanla hızlanan enerji dönüşümü olabilir.

Piyasaların 26 Şubat’tan itibaren sonra 15 Haziran’da verdiği bu sinyal sinyal, enerji sektörü açısından yalnızca daha düşük maliyetli enerji ithalatı değil, aynı zamanda daha düşük maliyetli yatırım dönemi anlamına da gelebilir.

CDS NEDİR?

CDS (Credit Default Swap), bir ülkenin veya şirketin borcunu geri ödeyememe riskine karşı alınan sigortanın maliyetini gösteren göstergedir. Finans piyasalarında “risk primi” olarak da adlandırılan CDS’in yükselmesi risk algısının arttığını, düşmesi ise yatırımcıların ilgili ülke veya şirketi daha güvenli gördüğünü ifade eder. Türkiye’nin 5 yıllık CDS’inin 225 baz puana gerilemesi, uluslararası piyasalarda Türkiye risk algısının son aylara göre iyileştiğine işaret ediyor.

PİYASALAR ENERJİYE NE SÖYLÜYOR?

Daha ucuz kredi dönemi başlayabilir

CDS’teki düşüş enerji yatırımlarının finansman maliyetlerini aşağı çekebilir.

Enerji ithalatı rahatlayabilir

Petrol fiyatlarındaki gerileme cari açık üzerindeki baskıyı azaltabilir.

Depolamalı yatırımlar hızlanabilir

Son dönemde verilen depolama ön lisanslarının bir kısmı yatırım kararına dönüşebilir.

Şebeke yatırımları öne çıkabilir

TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin yatırım kapasitesi artabilir.

2030 hedefleri daha ulaşılabilir hale gelebilir

Yenilenebilir enerji ve veri merkezi yatırımları için finansman ortamı iyileşebilir.