ABD enerjisinde kömür dönemi

Mehmet Ekici – İstanbul

ABD Enerji Bakanlığı (DOE), yaptığı peş peşe açıklamalarla, ülkenin kömür madenciliği ve üretimine yönelik devasa bir destek paketini kamuoyuna duyurdu. Başkan Donald Trump’ın “Ulusal Enerji Acil Durumu” ilan etmesinin ardından hız kazanan adımlar kapsamında, erken kapatılması planlanan kömür santrallerinin faaliyet süreleri uzatılırken, atıl durumdaki tesislerin yeniden devreye alınması ve yeni santral projelerinin fonlanması kararlaştırıldı. Enerji Bakanı Chris Wright ve Bakan Yardımcısı Kyle Haustveit liderliğinde yürütülen bu strateji, veri merkezlerinin ve artan tüketimin yarattığı elektrik talebini karşılamayı, şebeke güvenliğini artırmayı ve enerji maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor. Atılan son adımlarla birlikte kurtarılan veya desteklenen kömür santrali sayısı 45’e, korunan kapasite ise 40 gigavatın (GW) üzerine çıktı. Bakanlık yetkilileri, bu hamlelerin yeni nesil üretim tesisi kurulumundaki 50 milyar dolarlık ek maliyetin önüne geçerek doğrudan Amerikan tüketicisini koruduğunu ve sektörde 1,7 milyar dolarlık özel sektör yatırımını tetikleyeceğini belirtiyor.

350 MİLYON DOLARLIK MODERNİZASYON VE YENİ SANTRAL YATIRIMLARI

Enerji Bakanlığı’nın “Güvenilirliğin Yeniden Tesisi: Kömürün Yeniden İşletmeye Alınması ve Modernizasyonu” programı kapsamında, toplamda 3 bin 565 megavatlık (MW) kömürlü termik santral kapasitesini artırmayı veya korumayı hedefleyen dört büyük projeye 350 milyon dolar fon ayrıldı. Bu bütçe doğrultusunda, Alaska’nın Anchorage kentinde 1,25 GW ve Batı Virginia’daki enerji yerleşkesinde 1,6 GW kapasiteli iki yeni kömür santralinin devreye alınma süreçleri değerlendiriliyor. Projeler arasında ayrıca, Maryland Cumberland’da bulunan ve 2024 yılında kapatılan 205 MW’lık AES Warrior Run Üretim Santrali’nin yeniden açılması ile Porto Riko Guayama’daki mevcut 510 MW’lık AES Puerto Rico santralinin verimlilik artışı amacıyla modernize edilmesi yer alıyor. Daha önce mevcut kömür tesislerinin iyileştirilmesi için açıklanan 175 milyon dolarlık altı projeyle birlikte, bu alandaki toplam program bütçesi 525 milyon dolara ulaştı.

SAVUNMA ÜRETİM KANUNU İLE STRATEJİK ARZ VE İHRACAT GÜVENLİĞİ

Nisan 2026 sonunda Başkan Trump tarafından imzalanan beş farklı Başkanlık Kararnamesi’nin ardından, Enerji Bakanlığı yerli enerji üretimini desteklemek için Savunma Üretim Kanunu (DPA) Title III yetkilerini devreye soktu. Bu kapsamda tahsis edilen 500 million dolarlık kaynağın 425 milyon doları; Oklahoma, Arkansas, Arizona, Tennessee, Batı Virginia, Kentucky, Kuzey Karolina, Indiana, Wisconsin ve Kuzey Dakota olmak üzere 10 eyalete yayılmış 13 kömür santraline aktarıldı. Yaklaşık 14 milyon Amerikan evine elektrik sağlayabilecek 14 GW’tan fazla kapasitenin korunmasını amaçlayan bu hamleyle, en az 42 kömür madeninin daha işletmede kalması öngörülüyor. Paketin kalan 75 milyon dolarlık kısmı ise Kaliforniya’nın Oakland kentinde inşa edilecek West Gateway Terminal Projesi’ne ayrıldı. Demiryolu bağlantılı bu deniz ihracat terminali, yıllık 10 milyon tondan fazla dökme yük taşıma kapasitesine sahip olacak ve ABD’nin kömürünü Japonya, Güney Kore, Tayvan, Vietnam ve Malezya gibi Hint-Pasifik bölgesindeki müttefiklerine ihraç etmesini kolaylaştırarak küresel tedarik zincirindeki stratejik konumunu güçlendirecek.

FLORIDA’DA ACİL DURUM MÜDAHALESİ

Enerji Bakanı Chris Wright, 4 Haziran 2026 itibarıyla Florida eyaletindeki şebeke güvenliği risklerini bertaraf etmek amacıyla bir acil durum emri yayımladı. Bu emirle, Orlando Utilities Commission’ın (OUC) idaresindeki Stanton Enerji Merkezi bünyesinde yer alan Ünite 1 kömür santralinin açık tutulması talimatı verildi. Haziran 2026’da uzun süreli soğuk kapatma sürecine girmesi planlanan tesis, 1 Eylül 2026 tarihine kadar yaz aylarındaki yüksek elektrik talebini karşılamak üzere şebekeye bağlı kalacak. Kararın gerekçesi olarak Kuzey Amerika Elektrik Güvenilirliği Kurumu’nun (NERC) 2025 Uzun Vadeli Güvenilirlik Değerlendirmesi ile bakanlığın Kaynak Yeterliliği Raporu gösterildi. Söz konusu raporlarda, Florida yarımadasındaki yenilenebilir enerji ve iletim hatlarındaki büyümenin, yeni veri merkezlerinin ve sanayi yüklerinin getirdiği talep artışının gerisinde kaldığı; güvenilir baz yük santrallerinin erkenden devre dışı bırakılması durumunda 2030 yılına kadar elektrik kesintisi risklerinin 100 kat artabileceği uyarısı yapıldı.