Türkiye elektrik sistemi jeopolitik krizlere rağmen gücünü koruyor

Sibel Cennetoğlu – Tekirdağ

Türkiye’deki 21 elektrik dağıtım şirketinin çatı kuruluşu olan Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) öncülüğünde gerçekleştirilen saha ziyaretlerinin Mart ayındaki durağı TREDAŞ oldu.

ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, ziyarette basın mensuplarına yaptığı değerlendirmede; iklim krizi, küresel çatışmalar ve bölgesel savaşların enerji arz güvenliği üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Erdoğan, bu gelişmelerin etkisiyle elektrik dağıtımında daha esnek, dijital ve aktif bir yönetim modeline geçildiğini ifade etti.

Türkiye elektrik sisteminin dayanıklı yapısını koruduğunu vurgulayan Erdoğan, “Türkiye’nin mevcut enterkonnekte yapısı ve sistem ölçeği sayesinde güçlü konumumuzu sürdürüyoruz. Komşu ülkelerle bağlantılarımız ve özellikle Avrupa elektrik sistemiyle entegrasyonumuz, kriz dönemlerinde dengeleyici bir rol üstleniyor” dedi.

Mevcut savaş ortamına rağmen sistemde somut bir olumsuzluk gözlemlenmediğini belirten Erdoğan, iklim değişikliği kaynaklı talep artışı ve jeopolitik risklerin arttığı bu dönemde dijital dönüşümün kritik önem taşıdığını söyledi.

SCADA sistemlerinin yaygınlaşmasıyla şebekenin anlık yönetim kabiliyetinin güçlendiğini ifade eden Erdoğan, yapay zekâ ve büyük veri analizinin şebeke planlamasında belirleyici hale geldiğini vurguladı.

KLİMA YÜKÜNÜN ANALİZİ YAKINDA AÇIKLANACAK

Elektrik talep yapısındaki değişimlerin sektörde yeni bir yaklaşımı zorunlu kıldığını belirten Erdoğan, özellikle yaz aylarında artan klima kullanımının şebeke üzerindeki baskıyı ciddi şekilde artırdığına dikkat çekti.

“Son üç dört yıldır yaz döneminde ciddi bir klima yüküyle karşı karşıyayız. Yaptığımız veriye dayalı çalışmalar, bu yükün her yıl arttığını gösteriyor. Bazı trafo merkezlerinde doluluk oranı yüzde 100’e kadar ulaşıyor” diyen Erdoğan, talep artışının yalnızca klima ile sınırlı olmadığını vurguladı.

Tarımsal sulama, elektrikli araç şarj istasyonları ve ısı pompalarının da sistemi zorladığını ifade eden Erdoğan, değişen yük dinamiklerinin dağıtım sektöründe daha aktif bir yönetim modelini zorunlu kıldığını söyledi.

Bu kapsamda artık sadece elektriği taşıyan değil, sistemi aktif şekilde yöneten bir dağıtım modeline geçildiğini belirten Erdoğan, ELDER bünyesinde klima yüküne ilişkin yürütülen veriye dayalı çalışmanın kısa süre içinde açıklanacağını bildirdi.

“DAĞITIM SEKTÖRÜ İÇİN YENİ BİR DÖNEM BAŞLADI”

Elektrikli araçların yaygınlaşmasının dağıtım sektörü için yeni bir dönemi de başlattığını ifade eden Erdoğan, şarj altyapısına bağlı talebin önümüzdeki yıllarda genel sistem açısından sorun oluşturmayacağını ancak özellikle büyük şehirlerde anlık yük yönetiminin kritik olacağını söyledi.

Yoğun kullanım anlarında trafolar üzerindeki baskının artabildiğine dikkat çeken Erdoğan, bu nedenle şebekede esneklik sağlayacak çözümler ile veri analitiği ve yapay zekâ destekli planlamanın öneminin giderek arttığını belirtti.

“ŞEBEKE SİSTEMLERİNDE BATARYA DEPOLAMA VE YAPAY ZEKÂ ÖNE ÇIKIYOR”

Dağıtım şirketlerinin batarya depolama sistemleri kurabildiğini ancak bunun henüz yaygın bir iş modeline dönüşmediğini ifade eden Erdoğan, reaktif güç kaynaklı şebeke sorunlarına yönelik destek mekanizmalarının devreye girmesi halinde depolama yatırımlarının hız kazanabileceğini söyledi.

Türkiye’nin enerji altyapısında kritik düğüm noktalarının doğru analiz edilmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, sahada oluşan büyük veri setlerinin yapay zekâ ile işlenerek şebeke planlamasına önemli katkılar sunduğunu kaydetti.