GDZ Elektrik’ten 64 milyar liralık iklim ve dijitalleşme yatırımı

Sibel Cennetoğlu – İzmir

Türkiye’de elektrik dağıtım sektöründe yeni tarife dönemiyle birlikte yatırım odağı, iklim direnci ve dijitalleşme ekseninde yeniden şekilleniyor. Bu kapsamda Gdz Elektrik, 2026-2030 döneminde 64,2 milyar lirayı aşan yatırım programını devreye alarak bölgesel şebekesini güçlendirmeyi hedefliyor.

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan Gdz Elektrik Genel Müdürü Ahmet Bayramoğlu, yeni dönemde dağıtım altyapısının sadece kapasite değil aynı zamanda direnç ve esneklik açısından da dönüştürüleceğini söyledi. Bayramoğlu, yatırım önceliklerinin iklim değişikliğine uyum, dijital şebeke yönetimi ve hizmet kalitesinin artırılması olduğunu vurguladı.

DAĞITIMDA DİJİTALLEŞME VE REGÜLASYON UYUMU

Elektrik dağıtımında regülasyonların belirlediği kalite ve verimlilik hedefleri, şirketlerin yatırım stratejilerini doğrudan şekillendiriyor. Bu çerçevede Gdz Elektrik’in SCADA tabanlı şebeke yönetimi sayesinde operasyonlar anlık olarak izlenirken, arıza yönetimi ve müdahale süreleri de optimize ediliyor.

Kayıp-kaçak oranlarında sektör ortalamasının altında bir performans sergileyen şirket, 2025 yılında yüzde 6,46 seviyesine ulaşarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen hedefin altında kaldı. Bu tablo, dağıtım sektöründe verimlilik odaklı yatırımların somut çıktısı olarak değerlendiriliyor.

İKLİM RİSKİ, YATIRIMIN MERKEZİNE YERLEŞTİ

Enerji altyapıları üzerindeki iklim baskısı, özellikle dağıtım şirketlerinin saha operasyonlarını doğrudan etkiliyor. Artan sıcaklıklar, düşük nem ve şiddetli rüzgarlar; yangın, arıza ve kesinti risklerini artırırken, sektörde “önleyici yatırım” yaklaşımını öne çıkarıyor.

Gdz Elektrik de bu kapsamda yatırımlarını yüksek riskli bölgelere yönlendiriyor. “Doğa İçin Enerji” yaklaşımı doğrultusunda fiziksel önlemler, yapay zekâ destekli erken uyarı sistemleriyle destekleniyor. Meteorolojik veriler ve uydu görüntülerinin entegre edildiği sistemler sayesinde, riskli hatlarda enerji akışının önceden kesilmesiyle olası hasarların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Şirket, 2026 yılı için yalnızca bakım ve önleyici faaliyetlere 294 milyon lira bütçe ayırdı. Bu kapsamda hat koridorlarının açılması, bitki örtüsü temizliği, ekipman yenileme ve izolasyon çalışmaları öne çıkıyor. 2021-2025 döneminde 7 bin 359 kilometrelik koridor açılırken, 2026’da 2 bin 404 kilometrelik ek çalışma planlanıyor. Kırsal şebekeye yönelik yatırımların toplam içindeki payının yüzde 50’yi aşması ise sektör genelinde kırsal altyapının artan önemine işaret ediyor.

ŞEBEKE PERFORMANSINDA İYİLEŞME

Dijitalleşme yatırımları, dağıtım hizmet kalitesine de doğrudan yansıyor. Gdz Elektrik bölgesinde 2025 yılı itibarıyla ortalama kesinti süresi 745 dakika olarak gerçekleşirken, bu rakam Türkiye ortalaması olan 1.295 dakikanın altında kaldı. Kesinti sıklığı da 10,69 seviyesinde ölçülerek ulusal ortalamanın yaklaşık yarısı düzeyinde gerçekleşti.

Bu veriler, dağıtım sektöründe teknoloji yatırımlarının hizmet kalitesi üzerindeki etkisini ortaya koyarken, yeni tarife döneminde benzer yatırımların artarak devam edeceğine işaret ediyor.

OPERASYONLARDA ELEKTRİFİKASYON ADIMI

Enerji sektöründe karbon ayak izinin azaltılması hedefi, yalnızca üretim tarafında değil dağıtım operasyonlarında da etkisini gösteriyor. Gdz Elektrik’in bakım ve onarım faaliyetlerinde kullanmaya başladığı yüzde 100 elektrikli platformlu araçlar, bu dönüşümün sahadaki yansıması olarak öne çıkıyor.

Sessiz çalışma özellikleri sayesinde gece operasyonlarına imkân tanıyan bu araçlar, hem emisyonları düşürüyor hem de operasyonel verimliliği artırıyor.

YEREL PAYDAŞLARLA HIZLI İLETİŞİM MODELİ

Dağıtım şirketlerinin hizmet kalitesinde, yerel paydaşlarla kurulan iletişim de kritik rol oynuyor. Bu kapsamda GdzElektrik, muhtarlara özel WhatsApp hattı uygulamasıyla sahadan gelen talepleri doğrudan ve hızlı şekilde yönetmeyi amaçlıyor.

İzmir ve Manisa’da toplam 2 bin 388 muhtarın dahil olduğu sistemde, çağrı merkezine erişim süresinin ortalama 3 saniye olduğu belirtiliyor. Şirket ayrıca saha ekipleri aracılığıyla yerinde iletişim modelini de sürdürüyor.

VERİLERLE GDZ ELEKTRİK 

Faaliyet ve kapsam

• İzmir ve Manisa’da 2 bölge, 47 ilçe 

• 4 bölge müdürlüğü, 24 işletme birimi 

• 6 milyon nüfusa hizmet 

Abone ve tüketim yapısı

• Toplam 4 milyon müşteri 

3.207.726 mesken 

643.625 ticarethane 

4.089 sanayi 

111.894 tarım 

• Yıllık elektrik dağıtımı: 18 bin 355 GWh 

• Tüketim dağılımı: %40 mesken, %30 ticari, kalan tarım ve diğer 

Altyapı büyüklüğü

• 123.944 km dağıtım hattı 

• 38.199 trafo 

2026-2030 yatırım planı

• Yeni tarife dönemi başladı 

• Toplam yatırım: 64.286 milyar TL (%171 artış) 

İzmir: 45.338 milyar TL 

Manisa: 18.948 milyar TL 

• 2026 yılı yatırım: 12.857 milyar TL 

• Toplam bakım bütçesi: 13.950 milyar TL (%240 artış) 

İzmir: 9.068 milyar TL 

Manisa: 4.883 milyar TL 

• 2026 bakım bütçesi: 2.092 milyar TL 

• Odak alanlar: altyapı modernizasyonu, dijitalleşme, iklim direnci, yenilenebilir enerji entegrasyonu 

Elektrikli araç şarj altyapısı

• Toplam 1.128 istasyon | 130,64 MW kapasite 

• İzmir: 932 istasyon (617 AC, 315 DC) | 103,28 MW 

• Manisa: 196 istasyon (100 AC, 96 DC) | 27,35 MW 

• Hızlı şarjın artışıyla ani yük yönetimi kritik hale geliyor; yeni dönemde özellikle büyük şehir şebekelerine öncelik verilecek.