Enerji yatırımlarının 3 yıllık rotası belirlendi

Sibel Cennetoğlu – Ankara

2026-2028 Dönemi Yatırım Programı Hazırlıkları Genelgesi Resmî Gazete’de yayımlandı. ‘Yatırım Programı Hazırlama Rehberi’ne göre, önümüzdeki üç yıllık süreçte kamu kaynaklarının etkin kullanımına odaklanılırken; madenciliğe, enerjiden ulaştırmaya kadar pek çok sektörde yeni düzenlemeler öne çıkıyor.

Özellikle enerji sektöründe, arz güvenliğini güçlendiren, yenilenebilir kaynakların sisteme entegrasyonunu sağlayan, yerli ve özgün enerji teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik yatırımlara öncelik verileceği belirtiliyor. Doğal gazda ise kaynak ve güzergâh çeşitliliğini artıracak projeler ile denizlerde keşfedilen rezervlerin ekonomiye kazandırılmasına yönelik altyapı yatırımları ön planda olacak.

2026-2028 Dönemi Yatırım Programı Hazırlıkları Genelgesi’inden derlenen bilgilere göre, madenciliğe, enerjiden ulaştırmaya kadar birçok sektörde enerji sektörü yakından ilgilendiren stratejik hedefler öne çıktı.

EĞİTİM/YÜKSEKÖĞRETİM

Buna göre yeni kurulan devlet üniversitelerinin kampüs planları tamamlanmadan inşaat ödeneklerinin kullanılmasına izin verilmeyecek. Yeni yapım projelerinin modüler ve enerji verimliliğini dikkate alan tarzda gerçekleştirilmesi, engelli vatandaşların kullanımına uygun şekilde projelendirilmesi zorunlu olacak. Derslikler ortak kullanıma uygun yapılacak, maliyet etkin teknikler ve çevreye duyarlı malzemeler tercih edilecek.

ENERJİ

Enerji sektöründe yatırım öncelikleri; arz-talep analizlerine dayanan, Türkiye’nin genel enerji ihtiyaç projeksiyonuna uygun, güvenilir hammadde kaynaklarına sahip ve yüksek ekonomik fayda sağlayacak projeler olacak. Başta nükleer ve yenilenebilir enerji olmak üzere yerli ve özgün enerji teknolojileri geliştirmeyi amaçlayan yatırımlar öncelikli görülecek. Yenilenebilir kaynakların sisteme entegrasyonunu sağlayacak iletim altyapısı projeleri de ön planda yer alacak. Doğal gazda ise kaynak ve güzergâh çeşitliliğini artıran, arz stoklarını güçlendiren ve denizlerde keşfedilen rezervlerin ekonomiye kazandırılmasına yönelik altyapı projeleri öncelikli olarak değerlendirilecek.

LİSANSSIZ GES VE RES PROJELERİ

Yeni güneş ve rüzgâr enerjisi santrali yatırımlarında piyasaya satış yoluyla kâr amacı güdülmemesi esas olacak. Yatırım maliyetlerinin mümkünse IPA gibi alternatif finansman kaynaklarından karşılanması, yerlilik oranının en üst düzeyde tutulması ve yerli firmalardan teklif alınması şart koşulacak. Projeler, doğrudan fayda sağlayacak sektörler üzerinden teklif edilecek.

MADENCİLİK

Madencilikte enerji sektörü ve imalat sanayiine girdi sağlayan projelere öncelik verilecek. Kömür, petrol, doğal gaz ve jeotermal kaynaklarla ilgili projeler; rezervi tükenmekte olan madenlerin aranması ve üretilmesi, işlenerek ürün haline getirilmesi ve tüketici talepleri doğrultusunda kalitesinin artırılması kapsamında desteklenecek.

ALTYAPI VE DİĞER ALANLAR

Büyük altyapı projelerini yürüten kurumlar, planlama ve uygulama aşamalarında enerji tesisleri, elektrik iletim hatları, boru hatları, yollar, demiryolları, limanlar ve maden yatırımları gibi olası fiziki çakışmaları dikkate almakla yükümlü olacak. Ayrıca, 12. Kalkınma Planı doğrultusunda imalat sanayiini destekleyen Ar-Ge, dijitalleşme, lojistik, enerji ve eğitim gibi yatay alanlara; tarım-gıda, turizm ve savunma sanayii yatırımlarına öncelik verilecek.

KİT’LERDE EN YÜKSEK ÖDENEK 332,6 MİLYAR LİRAYLA TPAO’YA VERİLDİ

2026-2028 dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi’nde KİT’lerin bütçe ödenek teklif tavanları da belirlendi.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) arasında en yüksek ödenek teklif tavanı, 2026 için 332 milyar 555 milyon lirayla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Genel Müdürlüğüne verildi.

Bu kapsamda, kamu payı yüzde 50’nin üzerinde olan KİT’lerin ödenek teklif tavanları toplamı, gelecek yıl için 679 milyar 252 milyon 486 bin lira, 2027 için 708 milyar 515 milyon 275 bin lira, 2028 için de 647 milyar 861 milyon 499 bin lira oldu.

Gelecek yıl ödenekleri için belirlenen toplam teklif tavanının yüzde 48,95’i TPAO’ya ayrıldı. Kuruma 2026 için 332 milyar 555 milyon lira, 2027 için 298 milyar 100 milyon lira, 2028 yılı için de 220 milyar 350 milyon lira bütçe öngörüldü.

TPAO’yu, 113 milyar 85 milyon lirayla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), 67 milyar 834 milyon lirayla Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) takip etti.