Elektrikli araçlarda maliyetler, şarj altyapısı ve yeni yatırımlar

EPDK Enerji Dönüşüm Dairesi Başkanı İbrahim Öz, TRT Radyo 1’de yayınlanan Gündem Enerji programında elektrikli araçlara yönelik güncel verileri paylaştı. Temmuz 2025’te elektrikli araç kullanıcılarının ortalama 285 TL karşılığında 36 dakika hızlı şarj (DC), 45 TL karşılığında ise 89 dakika yavaş şarj (AC) hizmeti aldığını belirten Öz, bu şarjlarla hızlı şarjda yaklaşık 150 km, yavaş şarjda ise 45 km yol yapılabildiğini açıkladı.

Aynı dönemde elektrikli araçlar 45 milyon kilovatsaat elektrik tüketerek toplamda 240 milyon kilometre yol kat etti. Bu rakama evlerden veya iş yerlerinden yapılan şarjlamalar dahil edilmedi.

Maliyet avantajına dikkat çeken Öz, benzinli araçların kilometrede ortalama 4 TL yakıt harcarken elektrikli araçların hızlı şarjda 2 TL, hızlı ve yavaş şarjın karışımında 1,6 TL, evden şarjda ise 1 TL’ye aynı mesafeyi alabildiğini vurguladı. Bir elektrikli aracın 60 kWh’lik bataryasının DC şarjla 650 TL’ye, evden şarjla ise 340 TL’ye doldurulabildiğini belirtti.

KÜRESEL ELEKTRİKLİ ARAÇ SATIŞLARINDA REKOR BÜYÜME

Elektrikli araçların yükselişini küresel boyutta da değerlendiren Öz, 2000’li yıllarda yaşanan petrol fiyat artışları ve teknolojik gelişmelerle başlayan dönüşümün son on yılda hızlandığını söyledi.

2024 yılında dünya genelinde elektrikli otomobil satışları 17 milyonu aşarak satış payında yüzde 20’nin üzerine çıktı. 2023’e kıyasla satılan ek 3,5 milyon elektrikli otomobil, 2020’deki toplam satış sayısını geride bıraktı. Çin, 11 milyonu aşkın satışla liderliğini pekiştirirken, Avrupa’da teşviklerin azalmasına rağmen satış payı yüzde 20 civarında kaldı. ABD’de ise satışlar yüzde 10 artış gösterdi.

2025 için beklenti daha yüksek. Yıl sonunda satışların 20 milyonu aşarak toplam araç satışlarının dörtte birini geçmesi bekleniyor. Çin’de elektrikli araçların toplam satışlardaki payının yüzde 60’a ulaşacağı, Avrupa’da ise yüzde 25 seviyelerine çıkacağı öngörülüyor. ABD’de vergi indirimlerinin sona ermeden önce tüketicilerin araç alımlarını hızlandırmasıyla elektrikli araçların satış payının yüzde 11’e ulaşacağı tahmin ediliyor. Çin dışındaki gelişmekte olan ülkelerde de yüzde 50’lik artışla satışların 1 milyona ulaşması bekleniyor.

TÜRKİYE’DE ELEKTRİKLİ ARAÇ SAYISI HIZLA ARTIYOR

Türkiye’de Temmuz 2025 itibarıyla elektrikli araç sayısı 292 bine yükseldi. Öz, önümüzdeki dönemde TOGG’un üretim kapasitesinin artması ve T10X’in yanına T10F gibi yeni modellerin eklenmesiyle 2030 yılında bu sayının 1 milyonu aşacağını belirtti.

Elektrikli araçların çevresel faydalarına da değinen Öz, bu büyümenin karbondioksit emisyonlarını azaltacağını, kentlerde hava kalitesini iyileştireceğini ve fosil yakıt ithalatına bağımlılığı düşüreceğini söyledi.

ŞARJ ALTYAPISINDA HIZLI BÜYÜME

Şarj altyapısının geldiği noktayı da paylaşan Öz, 25 Ağustos 2025 itibarıyla Türkiye’de toplam 33 bin 807 şarj noktasının bulunduğunu, bunların 19 bin 372’sinin AC, 14 bin 435’inin ise DC olduğunu açıkladı. Şarj piyasasının toplam cirosu temmuz ayında 600 milyon TL seviyesine ulaştı.

Türkiye’de şarj hizmeti faaliyetleri için 2022’de başvurular alınmaya başladığında yalnızca 5 şirket faaliyet gösterirken bugün 179 lisanslı şirket piyasada yer alıyor. Bunun yanında lisans almadan, sertifika yöntemiyle de şarj istasyonu işletilebildiğini aktaran Öz, bu sayede yazılım, çağrı merkezi ve entegrasyon gibi maliyetlerin azaltıldığını ifade etti.

Şarj soketi başına düşen elektrikli araç sayısının da Avrupa Birliği standartlarını yakaladığını belirten Öz, “AB’de 10 araca 1 şarj noktası tavsiye edilirken Türkiye’de bu oran 8,9 seviyesinde. Ancak şarj gücü, araçların teknik özellikleri ve şehirlerin yapısı da bu dengede önemli rol oynuyor” dedi.

FİYAT ŞEFFAFLIĞI VE DENETİM MEKANİZMASI

Türkiye’de şarj hizmetinin yalnızca birim enerji bedeli üzerinden fiyatlandırıldığını belirten Öz, başka adlar altında ücret alınmadığını vurguladı. Dünya genelinde farklı ücretlendirme modelleri olsa da bu uygulamanın Türkiye’de hem fiyatların karşılaştırılmasını kolaylaştırdığını hem de piyasanın sağlıklı gelişimine katkı sağladığını ifade etti.

EPDK’nın sıkı denetim uyguladığını hatırlatan Öz, “Tüm şarj noktalarını 7/24 izliyoruz, fiyat hareketlerini titizlikle takip ediyoruz. İlan edilen tarife neyse, vatandaşımıza da aynısı yansıtılmak zorunda. Aksi durumda gerekli yaptırımı uyguluyoruz” dedi.

Geçtiğimiz aylarda fiyat bilgisini güncellemeyen üç şirkete toplam 24,7 milyon TL ceza verildiğini hatırlatan Öz, kampanyaların serbest olduğunu ancak şeffaf şekilde duyurulması gerektiğini kaydetti.

YEŞİL ŞARJ İSTASYONLARI VE YENİLİKLER

Öz, çevreci uygulamaların önemine değinerek “yeşil şarj istasyonu” düzenlemesini anlattı. Bu düzenlemeyle şarj istasyonlarında kullanılan elektriğin tamamen yenilenebilir kaynaklardan sağlandığının belgelendirildiğini ifade etti. Ayrıca istasyonların kendi bünyelerinde yenilenebilir enerji santralleriyle bütünleşik depolama tesisleri kurabilmesinin de mümkün olduğunu belirtti.

EPDK’nın geliştirdiği Şarj@TR mobil uygulamasıyla kullanıcıların şarj noktalarının konum, soket tipi, güç ve fiyat bilgisine erişebildiğini söyleyen Öz, “Kamu eliyle bu kapsamda geliştirilen ilk uygulama olması açısından dünyada örneği yok. Elektrikli araç kullanıcıları bu uygulama sayesinde seyahatlerini daha güvenli ve planlı yapabiliyor” dedi.

İSTİHDAM VE YATIRIM FIRSATLARI

Elektrikli araçların yaygınlaşmasının sadece enerji dönüşümüne değil, aynı zamanda istihdama da katkı sağlayacağını belirten Öz, “Şarj ünite üretimi, kurulumu, yazılımları ve bakımı gibi alanlarda binlerce yeni iş imkânı doğacak. Batarya teknolojilerinde ve yazılım geliştirmede de Türkiye önemli bir merkez olma yolunda ilerliyor” dedi.

Togg ile Çinli ortakların yürüttüğü batarya yatırımlarının ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yeni girişimlerle görüşmelerinin sürdüğünü hatırlatan Öz, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde hem üretim hem de istihdam açısından önemli kazanımlar elde edeceğini söyledi.