Kazak petrolünde Türkiye koridoru güçleniyor

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan dönüşü uçakta yaptığı açıklamalarda bulunarak iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde enerjinin stratejik başlıklardan biri haline geldiğini vurguladı. Erdoğan, özellikle petrol ve doğal gaz alanlarında imzalanan yeni anlaşmaların, enerji iş birliğini daha ileri seviyeye taşıyacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, son yıllarda Kazakistan ile ilişkilerin itici gücünü ticaret, yatırımlar ve enerji sektörlerinin oluşturduğunu ifade ederek, Orta Asya’nın en büyük ekonomisi konumundaki ülkenin enerji potansiyeline dikkat çekti.

Türkiye ile Kazakistan arasında mevcut 10 milyar dolarlık ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini kaydeden Erdoğan, enerji alanındaki ortak projelerin bu hedefte önemli rol oynayacağını söyledi.

BTC HATTI İÇİN STRATEJİK MESAJ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazak petrolünün Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden dünya pazarlarına taşınmasına ilişkin Kazakistan ile Azerbaycan arasında sağlanan mutabakatı stratejik açıdan önemli gördüklerini ifade etti. Bu ifade sektör kaynakları tarafından söz konusu hattın bölgesel enerji arz güvenliği açısından kritik önem taşıdığı olarak değerlendiriliyor.

Ziyaret kapsamında ayrıca Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ile Kazak muadili şirket arasında petrol ve doğal gaz sahalarının işletilmesine yönelik de iş birliği belgeleri imzalandı. Bu anlaşmaları değerlendiren Erdoğan, bu anlaşmaların gelecekte iki ülke arasındaki enerji ortaklığını daha da güçlendireceğine inandığını söyledi.

ÖZEL ANALİZ: ANKARA, ORTA ASYA ENERJİ DENKLEMİNDE YENİ HAT KURUYOR

Erdoğan’ın bu açıklamaları, yalnızca rutin bir diplomatik ziyaretin ötesinde, Türkiye’nin Orta Asya enerji jeopolitiğinde daha merkezi bir rol üstlenme hazırlığında olduğuna işaret ediyor.

Özellikle Kazak petrolünün Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden daha yüksek kapasiteyle taşınmasına yönelik vurgu, Ankara’nın enerji koridoru stratejisinde yeni bir aşamaya geçildiği şeklinde değerlendiriliyor. Bu yaklaşım, hem Rusya transit bağımlılığını azaltma hem de Hazar enerji kaynaklarını Batı pazarlarına alternatif güzergâhlardan ulaştırma hedefi taşıyor.

Enerji kulislerinde, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ile Kazak tarafı arasında imzalanan belgelerin yalnızca saha işletmeciliğiyle sınırlı kalmayabileceği, orta vadede ortak arama, üretim ve lojistik yatırımlarını da kapsayabilecek daha geniş bir iş birliği modelinin altyapısını oluşturabileceği konuşuluyor.

AVRUPA’NIN ENERJİ ARAYIŞINDA TÜRKİYE FAKTÖRÜ

Öte yandan Avrupa’nın enerji arz güvenliğini çeşitlendirme arayışının hız kazandığı bir dönemde, Türkiye’nin Hazar-Orta Koridor hattında üstleneceği rolün ekonomik olduğu kadar jeopolitik sonuçlar da doğurabileceği belirtiliyor. Ankara’nın son dönemde Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan ile enerji diplomasisini yoğunlaştırması, bölgesel enerji merkezine dönüşme stratejisinin sahaya yansıması olarak yorumlanıyor.

ANKARA’NIN UZUN VADELİ ENERJİ HEDEFİ

Sektör temsilcilerine göre, Türkiye-Kazakistan enerji hattında atılacak yeni adımlar; petrol ticareti, doğal gaz işbirliği, rafineri yatırımları ve enerji taşımacılığı başlıklarında önümüzdeki dönemde daha somut projeleri gündeme taşıyabilir.

Tüm bu gelişmelere bakarak Ankara’nın, yalnızca petrol geçiş güzergâhı olmanın ötesine geçerek Hazar merkezli enerji ticaretinin fiyatlama, depolama ve dağıtım merkezi olmayı hedeflediği söylenebilir. Son dönemde Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan ile yürütülen yoğun enerji diplomasisinin arkasında da bu strateji bulunuyor.