ABD/İsrail-İran savaşında 126 doları aşan Brent ilk yarıyı zirvesinin yüzde 42 altında kapattı

Brent petrol, 2026’nın ilk yarısında Orta Doğu’da yaşanan savaşın etkisiyle son yılların en sert fiyat hareketlerinden birini yaşadı. ABD/İsrail-İran savaşının yarattığı arz endişeleriyle nisan sonunda 126 doların üzerine çıkan Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve Hürmüz Boğazı’nda normalleşme beklentileriyle haziran sonunda yaklaşık 73 dolara gerileyerek zirvesine göre yüzde 42 değer kaybetti.

İlk yarıda petrol piyasalarının yönünü jeopolitik gelişmeler belirledi. Yıla yaklaşık 61 dolardan başlayan Brent petrol, savaşın küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı etkileyeceği endişesiyle nisan sonunda 126,41 dolara kadar yükselerek yıl başına göre yaklaşık yüzde 108 prim yaptı.

Ancak ABD ile İran’ın 14 Haziran’da savaşın sona erdirilmesine yönelik mutabakata vardıklarını açıklaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının normale döneceği beklentileriyle risk primi hızla çözüldü. Brent petrol haziranı 72,95 dolardan kapatarak savaş öncesi seviyelerine döndü.

Ocakta jeopolitik riskler fiyatlanmaya başladı

Brent petrol, yıla yaklaşık 61 dolar seviyesinden başlarken, ocak boyunca arz endişelerinin etkisiyle yaklaşık yüzde 16 değer kazanarak ay sonunu 70,69 dolardan kapattı.

Ay boyunca fiyatlar üzerinde OPEC+ grubunun mevcut üretim politikasını koruyacağı beklentisi etkili olurken, ABD’nin Venezuela’ya yönelik adımları ve ülkenin petrol sektörüne ilişkin belirsizlikler de yakından takip edildi.

Bu dönemde Brent petrol, 7 Ocak’ta 59,96 dolardan kapanarak Aralık 2025’ten bu yana en düşük seviyesini gördü.

Ancak, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik olası askeri müdahaleye ilişkin açıklamaları ve Washington-Tahran hattında artan gerilim, Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi risklerini yeniden gündeme taşıyarak petrol fiyatlarını yukarı çekti. Böylece Brent petrol, 13 Ocak’ta 65,47 dolardan kapanarak Kasım 2025’ten bu yana ilk kez 65 dolar seviyesinin üzerinde günü tamamladı.

Ayın son bölümünde yükselişini hızlandıran Brent petrol, 29 Ocak’ta 70,71 dolara çıkarak Eylül 2025’ten bu yana ilk kez 70 dolar bandını aştı. Böylece Brentin varil fiyatı ocakta ortalama 64,5 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Savaş petrol fiyatlarında tarihi sıçrama yarattı

Şubat boyunca 66-72 dolar bandında nispeten dengeli bir seyir izleyen Brent petrol, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarının ardından Tahran’ın misillemeleri ve artan jeopolitik risk primiyle sert yükseliş eğilimine girdi.

ABD/İsrail-İran savaşının 28 Şubat’ta başlamasının ardından piyasalar, küresel enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamaları fiyatlamaya başladı.

28 Şubat ve 1 Mart’ta piyasaların kapalı olduğu saatlerde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırı düzenlediğine ilişkin haber akışı, fiyatların anlık tepki verememesine yol açtı. Ancak martın ilk işlem gününde biriken risk primi sert açılışla fiyatlara yansıdı.

Şubat sonunda 72,48 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı, 2 Mart’ta yüzde 7,2 yükselerek 77,74 dolardan kapandı ve Ocak 2025’ten bu yana en yüksek kapanışını kaydetti.

Ay boyunca Hürmüz Boğazı’nın kapanabileceğine ilişkin endişeler, bölgedeki enerji altyapılarına yönelik saldırılar ve arz kesintisi riskleri fiyatları desteklerken, Trump’ın İran’la müzakerelere ilişkin zaman zaman iyimser mesajlar vermesi fiyatlarda günlük bazda yüzde 10’u aşan düşüşlere neden olsa da genel eğilim yukarı yönlü kaldı.

Bu doğrultuda Brent petrol martı 118,35 dolardan tamamlayarak, Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi kaydetti ve yıl başına göre yaklaşık yüzde 94 değer kazandı. Böylece, şubatta ortalama 69,2 dolar olan Brent petrolün varil fiyatı, savaşın etkisiyle martta ortalama 98,2 dolara yükseldi.

Nisanda Brent 126 dolarla zirveyi gördü

Nisanda piyasalar olası arz kesintilerini daha güçlü şekilde fiyatladı. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının sekteye uğrayabileceğine ilişkin endişeler ve bölgedeki çatışmaların sürmesiyle Brent petrol 30 Nisan’da 126,41 dolarla yılın en yüksek seviyesini gördü ve ayı 114,01 dolardan tamamladı.

Böylece Brent petrolün varil fiyatı nisanda ortalama 101,4 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Mayısta fiyatlar 100 doların üzerinde kalmaya devam etse de OPEC dışı ülkelerden gelen arz artışı beklentileri ve uluslararası kuruluşların küresel talep tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlara gitmesi, yükselişleri sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.

Buna rağmen savaşın yarattığı risk primiyle üç haneli seviyelerde kalmayı sürdüren Brent petrolün varil fiyatı mayısta ortalama 102,8 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Barış mutabakatıyla risk primi hızla çözüldü

Haziranda ise piyasalar, ABD ve İran arasında yürütülen barış görüşmelerinde ilerleme kaydedildiğine yönelik haberlerin Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının normale döneceği beklentilerini artırmasıyla aylardır petrol fiyatlarına destek veren risk priminin önemli ölçüde çözülmesine tanıklık etti.

Bu kapsamda Brent petrol, 12 Haziran’da 10 Mart’tan bu yana ilk kez 90 doların altına gerileyerek günü 87,33 dolardan tamamladı.

İran ve ABD’nin Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran’da savaşın sona erdirilmesini ve sorunların müzakereler yoluyla çözülmesini öngören mutabakata vardıklarını duyurmasının ardından düşüş hızlandı.

Bu doğrultuda Brent petrol, 16 Haziran’da 2 Mart’tan bu yana ilk kez 80 doların altına inerek günü 78,67 dolardan tamamladı. Böylece Brentin varil fiyatı, 25 Haziran’da 72,42 doları test ederek savaş öncesi seviyelerine geri döndü. 26 Haziran’da ise 72,60 dolara gerileyerek savaş başlamadan önceki 27 Şubat’taki 72,48 dolarlık kapanıştan bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

ABD-İran mutabakatının ardından Brent petrolün ortalama fiyatı haziranda 83,9 dolara geriledi. Ortalama fiyat ocaktaki 64,55 dolar seviyesinden mayısta 102,11 dolara kadar yükselirken, haziranı 72,95 dolardan kapatarak zirve seviyesine göre yaklaşık yüzde 42,3 değer kaybetti. ​​​​​​​

Böylece Brent petrol, yılın ilk yarısında savaş kaynaklı arz endişeleriyle 126 doların üzerine çıkarak son yılların en yüksek seviyelerini test ettikten sonra, diplomatik sürecin yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın normale döneceği beklentileriyle ilk yarıyı savaş öncesi seviyelere yakın tamamladı. Bu süreç, 2026’nın ilk altı ayını petrol piyasalarında son yılların en sert jeopolitik dalgalanmalarının yaşandığı dönemlerden biri olarak kayıtlara geçirdi.​​​​​​​

AA