Kalkınma ajansları yeşil dönüşümü sahaya taşıyor

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Kalkınma Ajansları 2025 Yılı Genel Faaliyet Raporu, bölgesel kalkınma politikalarında enerji dönüşümünün giderek daha merkezi bir konuma geldiğini ortaya koydu.

Raporda yer alan 2024-2026 ve 2025-2027 dönemine ilişkin Sonuç Odaklı Programlar incelendiğinde, farklı bölgelerde faaliyet gösteren kalkınma ajanslarının büyük bölümünün enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, temiz teknoloji ve yeşil dönüşüm başlıklarını öncelikli çalışma alanları arasına aldığı görüldü.

Rapora göre 2025 yılında düzenlenen organizasyonlarda da yenilenebilir enerji yatırımları, potansiyel yatırımcıların bilgilendirilmesi, kırsal kalkınma, proje pazarları ve sektör toplantıları öne çıkan faaliyetler arasında yer aldı.

Kuruluşlarından bugüne kadar kalkınma ajansları tarafından 28 bin 120 projeye mali ve teknik destek sağlandı. Bu projelere verilen destek tutarı 2026 yılı fiyatlarıyla 116,3 milyar liraya ulaşırken yararlanıcıların katkısıyla toplam yatırım hacmi 194,2 milyar liraya çıktı.

Bu yaklaşım, ajansların yalnızca yatırım destekleyen kuruluşlar olmanın ötesine geçerek Türkiye’nin sanayi ve üretim altyapısındaki enerji dönüşümünü yerelde uygulayan kurumlar haline geldiğine işaret ediyor.

BEŞ BÖLGEDE ORTAK ENERJİ GÜNDEMİ

Raporda yer alan programlar, farklı bölgelerin ekonomik yapıları farklı olsa da enerji dönüşümünde ortak hedeflerin benimsendiğini gösteriyor.

Ahiler Kalkınma Ajansı, Aksaray’daki otomotiv ve Kırıkkale’deki savunma sanayi kümelerinin enerji verimliliğini artırmayı, yenilenebilir enerji altyapısını geliştirmeyi ve endüstriyel simbiyoz uygulamalarını yaygınlaştırmayı hedefliyor.

Güney Marmara Kalkınma Ajansı ise bölgenin rüzgar ve yenilenebilir enerji potansiyelini daha yüksek katma değere dönüştürmek amacıyla enerji üretimi, ekipman sanayisi ve insan kaynağını birlikte geliştirecek bir ekosistem oluşturmayı planlıyor.

İzmir Kalkınma Ajansı’nın programı temiz enerji ve temiz teknolojilerin üretim süreçlerinde yaygınlaştırılmasına odaklanırken Doğu Marmara Kalkınma Ajansı dijitalleşme ile yeşil dönüşümü aynı çatı altında ele alan “ikiz dönüşüm” yaklaşımını benimsiyor.

Trakya Kalkınma Ajansı ise imalat sanayisinde enerji, hammadde ve süreç verimliliğini artıracak uygulamalarla üretimin karbon yoğunluğunu azaltmayı amaçlıyor.

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı da tarımsal üretimde yenilenebilir enerji kullanımının artırılmasını öncelikli hedefler arasına aldı.

AB SÜRECİNİN ETKİSİ

Programlarda öne çıkan başlıklar, Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması başta olmak üzere düşük karbonlu üretime yönelik küresel dönüşümle de uyumlu bir çerçeve ortaya koyuyor.

Enerji verimliliği, temiz üretim, kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi ve yenilenebilir enerji yatırımlarının aynı programlarda birlikte ele alınması, bölgesel kalkınma politikalarının klasik teşvik anlayışından sanayinin rekabet gücünü artıracak dönüşüm yatırımlarına yöneldiğini gösteriyor.

Böylece kalkınma ajansları, yerel ölçekte yatırım desteklerinin yanı sıra Türkiye’nin enerji dönüşümü, yeşil sanayi ve net sıfır hedeflerine katkı sağlayacak uygulamaların önemli yürütücüleri arasında yer almaya hazırlanıyor.

Rakamlarla kalkınma ajansları

• 28 bin 120 projeye mali ve teknik destek verildi.
• Destek tutarı 2026 yılı fiyatlarıyla 116,3 milyar TL oldu.
• Eş finansmanla oluşturulan toplam yatırım hacmi 194,2 milyar TL’ye ulaştı.
• 2025 yılında düzenlenen organizasyonlarda yenilenebilir enerji yatırımları öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
• Yeni dönem programlarında enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm birçok ajansın ortak çalışma alanı haline geldi.

BEŞ BÖLGEDE ORTAK ENERJİ YAKLAŞIMI

Raporda farklı bölgeler için hazırlanan programlar incelendiğinde ortak başlıklar dikkat çekiyor:

Kaynak Bilgisi: sanayi.gov.tr