Akaryakıt ve LPG sektörüne yönelik yeni düzenlemeler

Beyza Erdoğan/İstanbul

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1 Temmuz 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre akaryakıt ve LPG sektörünü ilgilendiren yeni düzenlemeler yapıldı.

Petrol Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, lisansa tabi faaliyetlerde Vergi Usul Kanunu kapsamında muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma ile sahte belge düzenleme veya kullanma suçlarına ilişkin vergi incelemesi görevinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) bildirilmesi halinde, söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye yeni lisans verilmemesi tedbiri uygulanacak.

Tedbir, ilgili kurumlardan temin edilecek bilgiler doğrultusunda üçer aylık dönemlerde değerlendirilecek. Ancak uygulamanın süresi, EPDK’ya yapılan bildirim tarihinden itibaren bir yılı aşamayacak.

Suç duyurusuna konu dosyaların cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilmesiyle birlikte durum eş zamanlı olarak EPDK’ya da bildirilecek.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi veya mahkumiyet dışında bir hüküm verilmesi halinde, kararın ilgili yargı merciince EPDK’ya bildirilmesiyle geçici tedbir kaldırılacak. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda da kesinleşme şartı aranmaksızın aynı uygulama yapılacak.

Kesinleşmiş mahkeme kararıyla suçlu bulunan lisans sahiplerinin mevcut lisansları doğrudan iptal edilecek. Ayrıca söz konusu usulsüzlükler nedeniyle kesilen idari para cezalarının tamamı ödenmedikçe ilgili tesis için yeni lisans verilmeyecek.

Düzenlemeleri değerlendiren PETDER Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Abbasoğlu, kanunda yer alan değişikliklerin vergi kayıplarının önlenmesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve sektörün sürdürülebilir gelişimi açısından önemli kazanımlar sağlayacağını belirtti.

PETDER Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Abbasoğlu

“KAYIT DIŞILIKLA MÜCADELEDE KALICI SONUÇLAR ALINACAĞINA İNANCIMIZ TAM”

Yasalaşan torba kanunda sektörümüz açısından öne çıkan iki kritik düzenleme var. İlki, vergi usulsüzlüklerindeki devlet kaybının engellenmesi ile ilgili olarak teminat mektubu tutarlarının artırılması ile ilgili. Bu kapsamda akaryakıt, LPG ve benzeri lisansa tabi piyasalarda faaliyet gösteren mükelleflerden, doğabilecek vergi alacaklarının tahsil güvenliğini sağlamak amacıyla alınan teminatlara ilişkin İdarenin yetkisi genişletildi. Zira önceki teminat tutarlarının ve bu tutarların artırma yetkisinin bazı durumlarda vergi kaybını önlemede yetersiz kalabildiği, özellikle organize şekilde gerçekleştirilen usulsüzlüklerde kamu zararının mevcut teminat mekanizması ile karşılanamayacak boyutlara ulaşabildiğini görülmüştü. Yeni düzenleme ile yüksek riskli mükellefler bakımından daha etkin ve caydırıcı bir teminat mekanizmasının kurulması hedefleniyor.

Diğer düzenleme ise kamuoyunda “fatura ticareti” olarak bilinen mali usulsüzlüklerle ile ilgili. Daha önce vergi incelemesi sonrasında Cumhuriyet Başsavcılığına bildirim yapılması halinde EPDK tarafından ilgili tesisin lisanslı faaliyetleri geçici olarak durduruluyor ve tesisin üçüncü kişilere devri de engelleniyordu. Yeni düzenleme ile faaliyetleri durdurma tedbiri kaldırılırken, üçüncü kişilere devir yasağının soruşturma ve kovuşturma süresince uygulanmasına devam edilmesi sağlandı. Böylece bir yandan soruşturmada olan tesislerin ticari faaliyetlerinin otomatik olarak askıya alınmasının önüne geçilmiş oluyor, ve akaryakıt arzı, tedariği ve yatırımı zincirinde oluşabilecek aksaklıkların ve kesintilerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Bir yandan da tesisin el değiştirmesi engellenmeye devam ediyor. Böylece haklarında inceleme veya yargılama bulunan tesislerin, yaptırımlardan kaçınmak amacıyla üçüncü kişilere devredilmesinin önüne geçiliyor. Düzenleme, “faaliyeti durdurma” tedbirini kaldırarak sektör üzerindeki operasyonel yükü azaltırken, “devir yasağını” koruyarak mali usulsüzlüklerle mücadeledeki denetim ve yaptırım gücünün sürekliliğini sağlıyor.

PETDER olarak her iki düzenlemenin de Devletimizin vergi kaybının engellenmesi, kayıt dışı ekonomi ile mücadele ve sektörün sürdürülebilir kalkınması noktasında gerekli ve faydalı bir tedbir olduğunu düşünüyor ve destekliyoruz.

Bu süreçte sektörümüzün geçtiği aşamaları değerlendirmenin de önemli olduğu kanaatindeyiz. Özellikle petrol piyasasının kayıt altına alınması, vergi kayıp kaçağının önlenmesi, ürün ve hizmet kalitesinin arttırılması, kamu ve can güvenliğinin korunmasına yönelik olarak başta EPDK olmak üzere, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer idari otoritelerce çok sayıda düzenlemeler yapılmıştır.

Akaryakıta ulusal marker eklenmesi, benzin ve motorin teknik standartlarının yükseltilmesi, bayi denetim sistemi kurularak istasyonlardaki akaryakıt hareketlerinin elektronik olarak izlenmesi ve denetlenmesi, bayiler tarafından yapılan satışların anlık izlenmesi, dış satışların EPDK’ya bildirilmesi, dağıtıcılar arası ticaretin izne bağlanması ve tekrar eden dağıtıcılar arası satışlara kısıtlama getirilmesi, akaryakıt istasyonlarındaki pompalara ödeme kaydedici cihaz bağlanması ve ödeme kaydedici cihazların güvenlik düzeyinin artırılması, sonrasında dışarıdan müdahale edilemeyen ve anlık bilgi paylaşımı yapabilen yeni nesil pompa ödeme kaydedici cihazların (YNÖKC) kullanılmasının mecburi hale getirilmesi ve nihayetinde Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’ne (UTTS) ilişkin düzenleme yapılarak, mükellef bayi ve kullanıcılara yönelik UTTS donanımının kullanımının zorunlu hale getirilerek, akaryakıt alımı yapacak taşıtların plakaların elle yazılmadan sistem kapsamındaki bileşenler ile ödeme kaydedici cihazlara otomatik yansıması ve yakıt alan taşıttan başka bir taşıtın plakasına fiş düzenlenmesinin önlenmesi, ithalatta vergi tahsilatına yönelik teminat verilmesi zorunluluğu gibi değişikliklerle, petrol piyasasındaki vergi kayıp ve kaçağı çok büyük oranda engellenmiş, mal ve hizmetin kalitesi artırılmıştır.

Bu suretle, emsal ülkelerde dahi bulunmayan kritik ve yerinde düzenlemeler ile piyasayı bozucu faaliyetler çok büyük oranda ortadan kaldırmıştır. Bu durum zaman zaman sektörümüzü aşırı-regüle bir hale getirse de yapılan düzenlemelerin niyeti değerlendirilerek sektörümüz düzenlemelere her zaman destek vermiş ve çok hızlı şekilde uyum göstermiştir.

İlgili düzenlemelerin rekabeti ve şeffaflığı arttıracak şekilde ve etki ve maliyet analizleri net olarak yapıldıktan sonra devreye alınmasının sektörümüze ve dolayısıyla ekonomimize katacağı katkı çok önemli. Geçen süreçte, EPDK raporları çerçevesinde sektörde yapılan düzenlemelerin yürürlüğe alındığı günden itibaren kayıt dışılığın azaldığı izlenmekte olup, bu kanun değişiklikleri ile yapılan iyileştirmelerle kayıt dışılıkta mücadelede önemli ve ileriye dönük kalıcı sonuçlar alınacağına inancımız tamdır.