MEB, okulları enerji dönüşümüne hazırlıyor

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), eğitim altyapısından öğretim programlarına kadar çeşitli alanlarda iklim değişikliğine yönelik hedeflerin yer aldığı eylem planı yayımladı.

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘2026-2030 İklim Değişikliği Eylem Planı’nda, eğitim altyapısı ile öğretim programlarına yönelik iklim değişikliği odaklı uygulamalara yer verildi. Plan kapsamında okul binalarının iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığının artırılması, enerji verimliliğinin geliştirilmesi ve öğretim programlarının yeşil dönüşüm doğrultusunda güncellenmesi öngörüldü.

Plana göre, yeni yapılacak okul ve kurum binalarında iklim koşullarına uyumlu mimari tasarımların esas alınması, doğal havalandırma, gün ışığından azami düzeyde yararlanılması ve yüksek standartlı ısı yalıtımı gibi uygulamaların dikkate alınması planlandı. Enerji tüketiminin azaltılması amacıyla verimliliği yüksek aydınlatma ve iklimlendirme sistemleri ile güneş panelleri gibi yenilenebilir enerji uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefler arasında yer aldı.

Eylem planında, yeni okul binalarında güneş enerjisi sistemlerinin kurulmasıyla ‘Neredeyse Sıfır Enerjili Binalar (nSEB)’ altyapısının oluşturulacağı belirtildi. Ayrıca 10 bin metrekarenin üzerindeki yeni eğitim yapılarının YeS-TR Yeşil Bina Sertifikası kapsamında en az ‘İyi Seviye’ standardına uygun olarak projelendirilmesi öngörüldü.

Mevcut eğitim yapılarında ise ısı yalıtımı, çatı ve doğrama yenilemeleri, LED aydınlatmaya geçiş, kazan modernizasyonu ile katı ve sıvı yakıtlı sistemlerin doğalgaz veya yenilenebilir enerji çözümlerine dönüştürülmesi planlandı.

Plan kapsamında 10 bin metrekarenin üzerindeki eğitim kurumlarında enerji etütleri yapılması, Enerji Kimlik Belgesi ile ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Belgesi’nin yaygınlaştırılması da hedefler arasında yer aldı. Elektrik, su ve doğalgaz tüketim verilerinin izlenebilmesi amacıyla MEBBİS üzerinde bir modül geliştirilmesi öngörüldü.

Okul binalarının iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla teknik değerlendirmeler yapılması, sel ve taşkın riski bulunan bölgelerde gerekli yapısal ve yapısal olmayan tedbirlerin alınması, aşırı sıcak ve soğuk hava koşullarına karşı sınıflarda ısı konforunu artıracak uygulamaların hayata geçirilmesi de eylem planında yer aldı.

ÖĞRETİM PROGRAMLARI GÜNCELLENECEK

Eylem planına göre öğretim programlarının, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ‘Erdem-Değer-Eylem’ yaklaşımı çerçevesinde yeşil dönüşüm, iklim değişikliğine uyum ve azaltım stratejileri doğrultusunda güncellenmesi planlandı.

Bu kapsamda su ayak izi, sağlıklı beslenme, karbon döngüsü, iklim göçü ve iklim değişikliğine uyum gibi tematik alanların disiplinler arası yaklaşımla öğretim programlarına entegre edilmesi öngörüldü. Ayrıca yeşil mutabakat kapsamında ortaya çıkan yeni iş alanlarına yönelik mesleki eğitim modüllerinin geliştirilmesi de planlandı.

Öğretmenlerin iklim değişikliği ve çevre yönetimi alanındaki bilgi, beceri ve farkındalıklarının artırılmasına yönelik çalışmalar ile dijital destekli ve disiplinler arası eğitim süreçlerinin geliştirilmesi de eylem planında yer aldı.

YEŞİL OKUL UYGULAMALARI YAYGINLAŞTIRILACAK

Plan kapsamında okullarda sıfır atık uygulamalarının güçlendirilmesi, su verimliliği sağlayan ekipmanların kullanımının artırılması, yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı ve kompost sistemlerinin yaygınlaştırılması öngörüldü. Ayrıca okul bahçelerinde agroekolojik uygulamaların hayata geçirilmesi, iklim ve çevre temalı sosyal kulüp faaliyetlerinin artırılması ve başarılı uygulamaların paylaşılacağı ‘Yeşil Okul İyi Örnekler Portalı’nın oluşturulması hedefleri de eylem planında yer aldı.

MEB’İN EYLEM PLANINDA ÖNE ÇIKAN HEDEFLER

• Yeni okul binalarında güneş enerjisi sistemleri kurulacak.
• Yeni projelerde ‘Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (nSEB)’ altyapısı oluşturulacak.
• 10 bin metrekarenin üzerindeki yeni eğitim yapıları YeS-TR Yeşil Bina Sertifikası kapsamında en az ‘İyi Seviye’ standardına göre projelendirilecek.
• Büyük eğitim kurumlarında enerji etütleri yapılacak, Enerji Kimlik Belgesi ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Belgesi yaygınlaştırılacak.
• Elektrik, su ve doğalgaz tüketimlerinin izlenmesi için MEBBİS’te enerji takip modülü geliştirilecek.
• Mevcut okul binalarında ısı yalıtımı, LED dönüşümü ve verimli mekanik-elektrik sistemleri yaygınlaştırılacak.
• Öğretim programları yeşil dönüşüm ve iklim değişikliğine uyum doğrultusunda güncellenecek.
• Su ayak izi, karbon döngüsü, iklim göçü ve yeşil meslekler öğretim programlarında yer alacak.
• Okullarda yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı, kompost sistemleri ve agroekolojik uygulamalar yaygınlaştırılacak.
• Aşırı sıcak ve soğuk hava koşullarına karşı sınıflarda ısı konforunu artıracak uygulamalar hayata geçirilecek.