Dünya Bankası rotayı rüzgar ve depolamaya çevirdi

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Dünya Bankası’nın Türkiye’ye yönelik açıkladığı 400 milyon avroluk yeni finansman paketi, enerji dönüşümünde yeni önceliklere işaret etti. 2024’te dağıtık güneş enerjisi yatırımlarını destekleyen programın ikinci fazında odağın kara tipi rüzgar santralleri ve batarya enerji depolama sistemlerine kayması, Türkiye’nin enerji dönüşümünde yeni bir aşamaya geçtiğini ortaya koydu.

Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’na (TSKB) sağlanacak ikişer yüz milyon avroluk krediden oluşan paket kapsamında dağıtık güneş projelerinin yanı sıra rüzgar ve ticari ölçekli batarya depolama yatırımları da desteklenecek.

GÜNDEM ARTIK ÜRETİMDEN ÇOK DEPOLAMA

Son yıllarda hızlanan güneş enerjisi yatırımları Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Ancak sektör temsilcilerine göre sistem artık yalnızca yeni üretim tesislerine değil, üretilen elektriğin depolanmasına ve şebekenin daha esnek hale getirilmesine ihtiyaç duyuyor.

Güneş ve rüzgar üretimindeki dalgalanmalar nedeniyle depolama yatırımları enerji dönüşümünün kritik unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Dünya Bankası’nın yeni finansman paketinde batarya sistemlerine özel yer verilmesi de bu ihtiyacın bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

UZUN VADELİ FİNANSMAN AÇIĞI HEDEFTE

Dünya Bankası, dağıtık rüzgar ve batarya depolama yatırımlarında uzun vadeli finansmana erişimin halen sınırlı olduğuna dikkat çekti. Yerel bankaların kısa vadeli kaynak yapıları nedeniyle yüksek sermaye gerektiren projeleri finanse etmekte zorlandığı belirtilirken, yeni programın bu boşluğu kapatmayı amaçladığı vurgulandı.

Program kapsamında 1579 megavat yeni yenilenebilir enerji kapasitesinin devreye alınması, 392 megavatsaat batarya depolama kapasitesinin desteklenmesi ve yaklaşık 405 milyon dolarlık özel sektör finansmanının harekete geçirilmesi hedefleniyor.

Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, batarya depolama ve dağıtık rüzgar yatırımlarının ölçeklendirilmesinin Türkiye’nin enerji şebekesini geleceğe hazırlayacak kritik adım olduğunu belirtti.

CBAM ETKİSİ

Finansman kararında Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (CBAM) da etkili olduğu değerlendiriliyor. AB’ye ihracat yapan sanayi kuruluşlarının düşük karbonlu enerjiye erişim ihtiyacının artması, yenilenebilir enerji ve depolama yatırımlarına olan talebi güçlendiriyor.

ENERJİ İTHALATI FATURASI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Dünya Bankası finansmanına ilişkin değerlendirmesinde son 23 yılda enerji ithalatı için yaklaşık 1,1 trilyon dolar harcandığını belirterek, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının artırılmasının dışa bağımlılığı azaltacağını ifade etti.

Uzmanlara göre Dünya Bankası’nın yeni finansman paketi, Türkiye’nin enerji dönüşümünde üretim kapasitesini artırma döneminden depolama ve şebeke esnekliğini güçlendirme dönemine geçildiğinin en somut göstergelerinden biri niteliğinde.

BATARYA YATIRIMLARININ ÖNÜNDEKİ ENGEL KALKIYOR MU?

Dünya Bankası’nın finansman paketindeki en dikkat çekici unsur, ticari ölçekli Batarya Enerji Depolama Sistemleri’nin (BESS) ilk kez doğrudan destek kapsamına alınması oldu.

Yüksek yatırım maliyetleri ve uzun geri dönüş süreleri nedeniyle finansman bulmakta zorlanan depolama projelerinin önünün açılması hedefleniyor.

Program kapsamında;

• 392 MWh batarya depolama kapasitesi desteklenecek.
• 1.579 MW yeni yenilenebilir enerji kapasitesi devreye alınacak.
• 405 milyon dolara kadar özel sektör finansmanı harekete geçirilecek.
• Depolama projelerinin finansal kapanış süreçleri hızlanacak.

DÜNYA BANKASI’NIN KARARI NEYİ DEĞİŞTİRİYOR?

Uzmanlara göre 400 milyon avroluk finansman, yalnızca yeni bir kredi paketi değil, Türkiye’nin elektrik sisteminde yeni bir dönemin habercisi.

Bu değişimin temel nedenleri şöyle sıralanıyor;

• Yenilenebilir üretimdeki dalgalanmaların yönetilmesi,
• Artan kapasitenin şebekeye entegrasyonu,
• Arz güvenliğinin güçlendirilmesi,
• Sanayinin temiz enerjiye erişiminin artırılması,
• CBAM karşısında rekabet gücünün korunması.

Sektör temsilcileri, önümüzdeki dönemde batarya depolama yatırımlarının güneş ve rüzgar projeleri kadar stratejik hale geleceği görüşünde birleşiyor.