Türkiye’den yeni nükleer santral hamlelerine teknik hazırlık

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Nükleer Düzenleme Kurumu, nükleer santrallerde kullanılacak güvenlik açısından kritik sistem ve ekipmanların depolanmasına ilişkin yeni kuralları yürürlüğe koydu.

Resmi Gazete’de dün yayımlanan kurul kararıyla birlikte depolama süreçlerinde güvenlik, kalite kontrol ve dijital izlenebilirlik şartları önemli ölçüde artırıldı.

Yeni düzenleme, başta Akkuyu Nükleer Güç Santrali olmak üzere Türkiye’de yapımı süren ve planlanan nükleer enerji projelerinde kullanılacak ekipmanların depolama süreçlerini doğrudan etkileyecek.

KRİTİK EKİPMANLAR DİJİTAL OLARAK TAKİP EDİLECEK

Karara göre, nükleer tesis kurmak, işletmek veya işletmeden çıkarmak amacıyla yetkilendirilen kuruluşlar; güvenlik açısından önemli sistem ve ekipmanların depolama faaliyetlerinde güvenlik, kalite, tasarım ve izlenebilirlik şartlarını sağlamakla yükümlü olacak.

Yeni dönemde; depolama alanlarında konumlandırma sistemleri oluşturulacak, tüm ekipmanlar elektronik ortamda kayıt altına alınacak ve ekipmanların depolama ve montaj geçmişi entegre biçimde takip edilecek.

Böylece özellikle uzun süre depoda bekleyen kritik sistemlerde oluşabilecek karışıklık, kayıt kaybı ve teknik uyumsuzluk risklerinin azaltılması hedefleniyor.

BAKIM ZORUNLULUĞU GELİYOR

Düzenleme kapsamında depolama sürecindeki ekipmanların belirli periyotlarla bakımının yapılması da zorunlu hale getirildi.

Buna göre; yağlama, azot kontrolü, koruyucu bakım, teknik kontrol işlemleri, sözleşme ve teknik şartnamelerde belirtilen sürelerde gerçekleştirilecek.

Yapılan tüm işlemler tarih, kapsam ve sorumlu personel bilgileriyle kayıt altına alınacak.

Düzenlemenin özellikle yüksek maliyetli nükleer ekipmanlarda zaman kaynaklı performans kayıplarını önlemeyi amaçladığını belirtiliyor.

İMALATÇI TEMSİLCİSİ ŞARTI

Kararla birlikte depolama alanlarında bulunan veya montajı tamamlanmış ancak henüz işletmeye alınmamış sistem ve ekipmanların bakım süreçlerinde imalatçı firmanın yetkili temsilcisinin sürece katılması öngörüldü.

Yetkili temsilcinin katılamadığı durumlarda ise üretici firmadan yazılı açıklama alınması gerekecek.

Bu uygulamanın; garanti süreçlerinin korunması, üretici standartlarının sürdürülmesi, teknik sorumlulukların netleştirilmesi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.

TÜRKİYE’NİN NÜKLEER GELİŞİMİNE NASIL KATKI SAĞLAYACAK?

Enerji uzmanlarına göre yeni düzenleme, Türkiye’nin yalnızca nükleer santral kuran değil aynı zamanda uluslararası standartlarda bir nükleer yönetim ve denetim altyapısı oluşturan ülke konumuna geçişini destekleyecek.

Kararın özellikle; uluslararası nükleer güvenlik standartlarına uyumu güçlendirmesi, yatırımcı güvenini artırması, yerli sanayinin nükleer kalite standartlarına adaptasyonunu hızlandırması, tedarik zinciri yönetimini güçlendirmesi ve gelecekte kurulacak yeni santraller için standart süreç altyapısı oluşturması bekleniyor.

Nükleer projelerde en kritik başlıklardan birinin “kalite güvence kültürü” olduğuna dikkat çekilirken yeni düzenlemenin bu kültürün kurumsallaşmasına katkı sağlayacağı ifade ediliyor.

Özellikle dijital izlenebilirlik ve kayıt altyapısının güçlendirilmesinin, Türkiye’nin ilerleyen dönemde Sinop ve Trakya’da planlanan yeni nükleer santral projelerinde de süreç yönetimini kolaylaştırabileceği belirtiliyor.

NÜKLEER PROJELERDE DENETİM YÜKÜ ARTACAK

Enerji sektörü temsilcileri, yeni düzenlemenin özellikle büyük ölçekli nükleer projelerde kalite güvence süreçlerini daha sıkı hale getireceğini ifade ediyor.

Düzenleme ayrıca Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki kurumsal ve teknik altyapısını güçlendirmeye yönelik önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

YENİ NÜKLEER SANTRAL PLANLARI İÇİN ALTYAPI HAZIRLIĞI

Türkiye’nin; Sinop’ta kurulması planlanan ikinci nükleer santral, Trakya’da değerlendirme süreci devam eden üçüncü nükleer santral ve küçük modüler reaktör (SMR) projeleri üzerindeki çalışmalarını sürdürdüğü biliniyor.

Uzmanlara göre düzenleme, yalnızca Akkuyu Nükleer Güç Santrali sahasındaki mevcut süreçleri değil Türkiye’nin gelecek dönemde hayata geçirmeyi planladığı yeni nükleer santral projelerini de doğrudan etkileyecek.