Ulaştırmada enerji dönüşümü

Sibel Cennetoğlu – Ankara

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 2025 Yılı Faaliyet Raporundan yapılan derlemeye göre, Türkiye’de ulaştırma altyapısında enerji verimliliği, düşük emisyon ve dijitalleşme odaklı dönüşüm hız kazanıyor. Raporda, yeşil büyümenin desteklenmesi, emisyon artış eğiliminin sınırlandırılması ve iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi için ulaştırma yatırımlarının stratejik öneme sahip olduğu vurgulandı.

Rapora göre, 2025 yılı sonu itibarıyla elektrikli demiryolu hattı oranı yüzde 52’ye ulaştı. Elektrifikasyonun artmasıyla demiryollarında enerji verimliliğinin yükselmesi ve karbon emisyonlarının azaltılması hedefleniyor.

DEMİRYOLUNDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ODAKLI DÖNÜŞÜM

Bakanlığın raporunda, yük taşımacılığında demiryolu bağlantılı çok modlu ulaştırma sistemlerine geçiş ihtiyacının da sürdüğü belirtildi. Bu kapsamda, güvenli, konforlu, entegre ve çevreci ulaşım sistemleriyle demiryolunun taşımacılıktaki payının artırılmasına yönelik projelerin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Enerji tüketiminin yoğun olduğu ulaştırma sektöründe demiryollarının payının artırılması, fosil yakıt kullanımını azaltarak enerji verimliliği ve karbon azaltım hedeflerine katkı sağlayacak önemli bir araç olarak görülüyor.

YEŞİL LİMANLAR VE ENERJİ VERİMLİ DENİZ TAŞIMACILIĞI

Raporda, denizcilik sektöründe de enerji dönüşümünün hızlandırılacağı ifade edildi. Bu çerçevede Türk deniz ticaret filosunun geliştirilmesi, dijitalleşme ve enerji verimliliği temelinde yeşil limanların sayısının artırılması hedefleniyor.

Yeşil liman uygulamaları; liman operasyonlarında enerji tüketiminin azaltılması, yenilenebilir enerji kullanımı ve düşük emisyonlu lojistik çözümlerinin yaygınlaştırılmasını içeriyor.

KARAYOLLARINDA ELEKTRİKLİ VE AKILLI SİSTEMLER

Karayolu taşımacılığında ise elektrikli araçlar, akıllı ulaşım sistemleri ve otonom teknolojiler alanındaki gelişmelere uyum sağlayacak çalışmaların artırılması planlanıyor. Bu dönüşümün, ulaştırma kaynaklı enerji tüketiminin azaltılmasına ve şehir içi ulaşımda karbon ayak izinin düşürülmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Raporda ayrıca yüksek hızlı, kaliteli ve güvenli erişim sağlayan sabit ve geniş bant altyapılarının yaygınlaştırılması da öncelikli hedefler arasında yer aldı. Dijital altyapının güçlendirilmesi, akıllı ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi ve enerji verimli ulaşım yönetimi açısından kritik bir unsur olarak değerlendiriliyor.

AFETLERE DAYANIKLI ALTYAPI VURGUSU

Son yıllarda afetlerin sayı ve etkisinin arttığına dikkat çekilen raporda, ulaştırma yatırımlarının afetlere dirençli ve sürdürülebilir altyapı anlayışıyla planlanacağı belirtildi. Bu kapsamda Türkiye’de ulaştırma sistemlerinin; çevreci, entegre, erişilebilir ve afetlere duyarlı bir yaklaşımla geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülecek.